vmel: (Default)
vmel ([personal profile] vmel) wrote2009-11-03 07:01 pm

Слух обо мне пройдёт... -- Disiros fam' pri mi...

Когда-то Державин в вольном переводе из Горация, мечтал: «Слух пройдет обо мне от Белых вод до Чёрных...» (Как было в оригинале – искать лень). Вслед за ним – Пушкин: «Слух обо мне пройдёт по всей Руси великой»... И у других поэтов такое встречается... Я, конечно, не Пушкин (хотя мои переводы из него знающие люди считают адеватными), зато у меня есть мощное средство международного общения...
И вот недавно слух обо мне дошёл аж до Бразилии. Aender dos Santos перевёл несколько моих стихотворений с эсперанто на бразильско-португальский (язык довольно сильно отличающийся от европейского португальского). Приятно... Конечно, мне трудно оценить перевод, не зная языка. Похожих слов достаточно много, рифмы видны, ритм есть, хотя и изменился – строчки стали длиннее. Надеюсь, смысл и настроение переданы – ну, я сам перевожу только те стихи, которые меня «зацепили»...

Ĉiu poeto revas, ke oni vaste aŭdu lian nomon kaj sciu liajn verkojn. Pri tio skribis Horacio antaŭ iom pli ol 2000 jaroj en sia odo “Exegi monumentum...”, lanĉinte tradiciojn de specifa ĝenro, kiun poste sekvis ankaŭ Gavriil Derĵavin, Aleksandr Puŝkin kaj aliaj rusaj poetoj.
Mi ne estas Horaco, nek Puŝkin (kvankam miajn tradukojn el li kompetentuloj aprezas kaj laŭdas), tamen mi havas la potencajn komunikrimedojn: Esperanton kaj interreton...
Antaŭnelonge mia famo atingis eĉ Sud-Amerikon. Aender dos Santos tradukis kelkajn miajn poemojn el Esperanto al la brazil-portugala lingvo (ĝi grave diferencas disde la eŭropa portugala). Vere agrablas... Certe, malfacilas taksi la tradukon, ne regante ties lingvon. Troveblas pluraj similaj vortoj, videblas rimoj, la ritmo ĉeestas, kvankam ŝanĝiĝis – la verslinioj estas pli longaj. Espereble, la senco kaj etoso estas transdonitaj fidele – nu, mi mem tradukas nur tiujn poemojn, kiuj “kaptis” min...


Okazo en buso

En buso foje, dum vetur’,
okazis jena aventur’:
oscedis larĝe iu viro
tutfaŭke, kun muĝanta spiro.
Tuj indigniĝis najbarin’:
“Sinjoro! Ne formanĝu min!”
Al tio voĉis li refute:
“Porkaĵon mi ne manĝas tute!”
“Aĥ certe, mi jam rememoras –
azenoj sole herbon voras!”
Kaj la publiko miris nur
pri la nivelo de kultur’...
Acontecimento no Busão

Num ônibus, um dia, que loucura!
aconteceu a seguinte aventura:
um homem bocejou bem desabrido
de boca escancarada, fazendo ruído
Logo se irritou a passageira sentada ao lado:
– Moço! não me engula, nem seja malcriado!
Ao que ele respondeu, bem rápido, em contrário:
– Carne de porco não como, é comida de otário!
– Ah, é claro, disso eu sei, tintim por tintim,
que aos burros apraz comer apenas capim!
E os outros passageiros se espantavam só
com a falta de educação de até dar dó...


Ortodoksulo
skizo al portreto

Per deca viv’ ekzemplon
li montras al popolo:
la vojon en la templon
indikas “dia volo”.
Lin duboj ne torturas –
la kred’ animon savas.
La konscienco puras.
(Ĉu vere li ĝin havas?)
Neniun malamikas,
sentante la fieron,
kaj pie li predikas,
ke trovis jam la “veron”.
Lin regas toleremo
laŭ la ordon’ de Kristo:
ĉe ajna vivproblemo
li cedas sen rezisto.
Kvietas kaj trankvilas
sen pensi pri realo...
Perfekte li similas
bovinon en la stalo.
O crente verdadeiro
esboço de um retrato

Para uma vida decente este exemplo,
Ele assim ao povo, convicto, ensina:
É o caminho da religião, seu templo,
Recomenda acatar a “vontade divina”.
Dúvida já nenhuma o tortura.
A crença salva toda a alma sua.
A consciência se faz bem pura,
(Será que ele de fato a cultua?)
Não se indispõe com ninguém,
Sentindo a má, viciosa vaidade.
Piedosamente prega também,
Que já encontrou a “verdade”.
Regula sua vida a tolerância,
Segundo as ordens de Cristo.
Diz em qualquer circunstância:
– A tudo cedo, a nada resisto!
Quieto, tranquilo engorda a pança,
Insciente se faz da realidade normal,
À perfeição ele tem semelhança
Com uma vaca presa no curral.

[identity profile] stephan-nn.livejournal.com 2009-11-03 06:13 pm (UTC)(link)
Неужели в португальском среднее число слогов в слове настолько выше?

[identity profile] vmel.livejournal.com 2009-11-05 08:13 am (UTC)(link)
Получается так...

[identity profile] stephan-nn.livejournal.com 2009-11-05 03:22 pm (UTC)(link)
Как же они, бедные, с китайского переводят...))

[identity profile] vmel.livejournal.com 2009-11-06 10:57 am (UTC)(link)
А может быть, бразильскому коллеге пока не хватает мастерства упаковывать мысли в слова так же плотно, как в оригинале. Вообще, стихи с длинными строчками сочинять намного легче...

[identity profile] stephan-nn.livejournal.com 2009-11-06 03:49 pm (UTC)(link)
В принципе, да, легче... Кстати, можно проверить - если, например, он кучу лишних прилагательных использует, то понятно зачем)) Но если дословный..