vmel: (Default)
Сегодня, 15 декабря, исполняется 150 лет со дня рождения Л. Заменгофа, создателя языка эсперанто.


Статья о Заменгофе в википедии.
Информация об эсперанто.
Моя статья в «Энциклопедии для детей».

Всех эсперантистов и сочувствующих – с праздником!

Приятно, что поисковик Google сегодня отмечает эту дату. Вот как выглядит 15 декабря 2009 года страничка google.ru :


Hodiaŭ, la 15-an de decembro, estas 150-jara jubileo de doktoro Zamenhof. Se vi legas tion en Esperanto – do vi jam ĉion scias, kaj mi gratulas vin/nin ĉiujn. Ni festu!
Cetere, se iu ne rimarkis – Google omaĝas tiun daton. Vidu la hodiaŭan rusan version de la serĉ-paĝo.
vmel: (Default)
Моё выступление на вечере, посвящённом 80-летию со дня рождения Ричарда Викторова, 6 ноября 2009.
К сожалению, засняли только начало. Представляет меня [livejournal.com profile] m_holodkowski, справа стоит [livejournal.com profile] gray1957.

Подробнее можно прочитать: Мои воспоминания о Р. Н. Викторове

И только что стало известно, что недавно открытая малая планета 8717 названа в честь Ричарда Викторова.


Mia elpaŝo (certe, ruslingva) en la memorvespero omaĝe al 80-a datreveno de Riĉard Viktorov, 6 nov 2009. Bedaŭrinde oni filmis nur komencon.
Liajn filmojn kun E-lingvaj subtitoloj vi povas elŝuti ĉi tie.

Ĵus la asteroido 8717 ricevis la oficialan nomon “Richviktorov”.
vmel: (Default)
Когда-то Державин в вольном переводе из Горация, мечтал: «Слух пройдет обо мне от Белых вод до Чёрных...» (Как было в оригинале – искать лень). Вслед за ним – Пушкин: «Слух обо мне пройдёт по всей Руси великой»... И у других поэтов такое встречается... Я, конечно, не Пушкин (хотя мои переводы из него знающие люди считают адеватными), зато у меня есть мощное средство международного общения...
И вот недавно слух обо мне дошёл аж до Бразилии. Aender dos Santos перевёл несколько моих стихотворений с эсперанто на бразильско-португальский (язык довольно сильно отличающийся от европейского португальского). Приятно... Конечно, мне трудно оценить перевод, не зная языка. Похожих слов достаточно много, рифмы видны, ритм есть, хотя и изменился – строчки стали длиннее. Надеюсь, смысл и настроение переданы – ну, я сам перевожу только те стихи, которые меня «зацепили»...

Ĉiu poeto revas, ke oni vaste aŭdu lian nomon kaj sciu liajn verkojn. Pri tio skribis Horacio antaŭ iom pli ol 2000 jaroj en sia odo “Exegi monumentum...”, lanĉinte tradiciojn de specifa ĝenro, kiun poste sekvis ankaŭ Gavriil Derĵavin, Aleksandr Puŝkin kaj aliaj rusaj poetoj.
Mi ne estas Horaco, nek Puŝkin (kvankam miajn tradukojn el li kompetentuloj aprezas kaj laŭdas), tamen mi havas la potencajn komunikrimedojn: Esperanton kaj interreton...
Antaŭnelonge mia famo atingis eĉ Sud-Amerikon. Aender dos Santos tradukis kelkajn miajn poemojn el Esperanto al la brazil-portugala lingvo (ĝi grave diferencas disde la eŭropa portugala). Vere agrablas... Certe, malfacilas taksi la tradukon, ne regante ties lingvon. Troveblas pluraj similaj vortoj, videblas rimoj, la ritmo ĉeestas, kvankam ŝanĝiĝis – la verslinioj estas pli longaj. Espereble, la senco kaj etoso estas transdonitaj fidele – nu, mi mem tradukas nur tiujn poemojn, kiuj “kaptis” min...

Для полиглотов – любителей поэзии – Por poliglotoj-poeziŝatantoj )
vmel: (Default)
Часть 8 – Parto 8

3 августа. Въехали в Эстонию, подкрепились, едем дальше. Далеко ли до Таллинна? Ещё километров 140, и есть надежда, что плутать больше не будем: шофёры – на своей родине. Слева время от времени видно Балтийское море, больше ничего интересного по дороге нет – а может быть, мы уже не воспринимаем, перенасытились впечатлениями. В центре Таллина нас ждёт экскурсовод. На этот раз экскурсия на русском языке, эсперантистов не нашлось. Программа стандартная – парк Кадриорг, памятник морякам корабля «Русалка», затем старый город.
А недалеко от гостиницы видим совсем новый храм авангардной архитектуры.
La 3-a de aŭgusto. Ni jam estas en Estonio, bone manĝintaj, veturas plu. Ĝis Tallinn restas ĉ. 140 km, kaj espereble ni ne plu erarvagados: la ŝoforoj estas hejme. Maldekstre iam-tiam videblas Balta maro, aliaj interesaĵoj dumvoje ne videblas – aŭ eble ni jam ne povas percepti, trosatigitaj per impresoj. En la centro de Tallinn nin atendas ekskursgvidanto. Ĉi-foje la ekskurso estas en la rusa, e-istoj ne troviĝis. La programo estas tipa – parko Kadriorg, monumento al la maristoj de la ŝipo “Rusalka”, la malnova urbo.
Kaj proksime al la hotelo ni vidas novan avangardstilan templon.


Трамвайная система Таллина не меняется уже несколько десятилетий. Всё те же 4 маршрута крест-накрест, узкая, причём нестандартная колея 1067 мм. Ходят «гармошки» КТ-4, некоторые – с низкопольными вставками.
На этот раз роскошная (на мой непритязательный взгляд и по сравнению с предыдущими) гостиница “City Portus” рядом с морским портом. Вместо ключа от номера – магнитная карточка, она же нужна, чтобы воспользоваться лифтом или войти с лестницы на нужный этаж, а в номере её надо вставить в специальное гнездо – только тогда можно включить свет.
La tramsistemo de Tallinn ne ŝanĝiĝas jam dum kelkdek jaroj: estas la samaj 4 itineroj kruce, unika trako 1067 mm. Dusekciaj vagonoj KT-4, kelkaj el ili kun aldonaj malalt-plankaj sekcioj meze.
Ĉi-foje estas luksa (el mia vidpunkto de nedorlotita homo kaj kompare kun la antaŭaj noktoj) hotelo “City Portus” apud la mara haveno. Anstataŭ ŝlosilo estas magnetkarto, ĝi ebligas ankaŭ uzi lifton kaj eniri de ŝtuparo al la necesa etaĝo; en la ĉambro ĝin necesas enmeti en specialan ingon – nur tiam eblas ŝalti lumon.

Утром 4 августа – очередной «шведский стол», и – последний бросок на восток. Далеко ли до Таллинна? Да, теперь далеко. В Нарве тратим последние кроны. Граница – настоящая, серьёзно оборудованная. Видим изрядную очередь желающих перейти границу пешком, почти все с сумками-тележками. Российская сторона встретила ядрёным запахом из туалета и сразу – плохими дорогами. Вспоминаем русский алфавит, от которого успели отвыкнуть. Курс на Санкт-Петербург. Проезжаем город Кингисепп, бывший Ямбург, известный эсперантистам по книге М.Бронштейна “Oni ne pafas en Jamburg” («В Ямбурге не стреляют»)...
Прежде чем окончательно высадить нас в Санкт-Петербурге, автобус снова делает несколько «кругов почёта» по переулкам у Московского вокзала...
Matene la 4-an de aŭgusto estas vica “sveda tablo”, kaj – lasta starto, orienten. En Narva ni elspezas lastajn estoniajn kronojn. La limo estas “vera”, serioze aranĝita. Staras granda vico el dezirantoj transiri ĝin piede, ĉiuj kun sakoj kaj ĉaretoj. La rusia flanko renkontis nin per sveniga odoro el necesejo kaj tuj – per aĉaj vojoj. Ni rememoras la rusan alfabeton, preskaŭ forgesitan dum tiuj tagoj. Direkto – al Sankt-Peterburg. Ni preterveturas urbon Kingisepp, eksa Jamburg – ĝuste ĉi tie oni ne pafas, laŭ aserto de M. Bronŝtejn...
Antaŭ ol definitive ellasi nin en Sankt-Peterburgo, la buso denove kelkfoje rondveturas laŭ stratetoj apud Moskva stacidomo...

Что я могу сделать в Петербурге, имея около трёх часов до поезда? Подсказка: полгода назад открылись три новые станции метро, образовалась 5-я линия.
Фотографий не будет – их в [livejournal.com profile] ru_metro было множество, в конце декабря 2008 и марте 2009. Впечатление – удручающее. В Праге такое было бы нормально, а в Москве, очень хочется надеяться, такого не будет. Новые эскалаторы с узкой балюстрадой – 4 в обычном наклоне для 3 старых – заметно громче шумят. Освещение – сверху, опять же как в Праге.
«Звенигородская» – красива, но бездарна по конструкции. Зачем поднята средняя часть, зачем закрыта значительная часть проёмов? А проёмы, закрытые наполовину – вообще за гранью понимания. «Волковская» – отделана пластиком ужасного ядовито-фиолетового цвета. Зачем-то название (повторенное на путевой стене не 2-3 раза как обычно, а раз 20) продублировано латиницей. «Для удобства туристов»? А что, к нам из-за границы едут исключительно идиоты, неспособные запомнить (ну или хотя бы выписать на карточку) два десятка несовпадающих с латиницей букв русского алфавита? К тому же в районе этой станции интуристов нет, делать им там нечего... Переход со «Спасской» на «Сенную» идёт ступеньками то вверх, то вниз – неужели нельзя было проложить по горизонтали? И обе новые пересадочные станции – без собственных выходов в город, только через пересадку...
А вот новые вертикальные указатели на станциях (на всех) понравились. В Москве такие были в 1969 году, но почему-то не прижились, а жаль.
Kion mi povas fari en Sankt-Peterburgo, havante tri horojn antaŭ la trajno? Ja antaŭ duonjaro malfermiĝis tri novaj metrostacioj, formiĝis la 5-a linio.
Fotoj ne estos – ili multis en [livejournal.com profile] ru_metro fine de decembro 2008 kaj marte 2009. La impreso estas deprimiga. En Prago tio estus normala, kaj en Moskvo, espereble, similaĵoj ne aperos. Novaj rulŝtuparoj kun mallarĝa balustrado (4 sur loko de ordinaraj 3) – tro laŭte bruas. Lanternoj pendas supre, samkiel en Prago.
“Zvenigorodskaja” belas, sed neoportunas. Kial levita la mezo, kial fermita granda parto de arkoj inter kolonoj? Kelkloke la arkoj estas fermitaj duone – tio tute nekompreneblas. “Volkovskaja” estas ornamita per abomena fuksinkolora plasto. Ial la titolo (ripetita surmure ne 2-3-foje kiel kutime, sed eble 20-foje) aperas ankaŭ latinlitere. Ĉu “por turistoj”? Sed ĉu el eksterlando al ni venas nur idiotoj, ne kapablaj memorfiksi (au, minimume, skribi sur slipo) dudekon da literoj, malsamaj en la rusa kaj latina alfabeto? I.a., apud tiu stacio turistoj ne aperas, ĉar estas nenio interesa por ili... Transiro inter “Spasskaja” kaj “Sennaja” direktiĝas ŝtupare jen supren, jen malsupren – ĉu ne eblis konstrui ĝin horizontale? Kaj ambaŭ novaj transir-stacioj malhavas proprajn elirejojn, do trafi en la urbon eblas nur tra apudaj stacioj...
Sed novaj vertikalaj informtabuloj sur ĉiuj stacioj al mi tre plaĉas. Similaj estis en Moskvo en 1969, sed bedaŭrinde ne enradikiĝis.

Возвращаемся на вокзал, идём ужинать. Совсем мы отвыкли, что все вокруг говорят по-русски и можно расплачиваться рублями...
Ну вот и всё. Ночь в поезде, и в 5.56 утра 5 августа мы в Москве.
Ni revenas al la stacidomo, iras vespermanĝi. Ni tute dekutimiĝis, ke ĉiuj ĉirkaŭe parolas ruse kaj eblas pagi per rubloj...
Do jen ĉio. Nokto en trajno, kaj je 5.56 matene la 5-an de aŭgusto ni venas en Moskvon.

Отоспавшись, можно подвести итоги.
За 18 дней побывали в 10 странах, пересекли 13 границ – из которых, впрочем, лишь две «серьёзные». Получили массу впечатлений, и всё это – благодаря эсперанто. Без знания эсперанто (с «международным английским» или без него – неважно) впечатлений было бы на порядок меньше, а денег было бы истрачено в разы больше.
Русский язык в других славянских странах несколько помогает ориентироваться, но полагаться на него рискованно – есть множество слов, при полном внешнем сходстве означающих совсем не то, что в русском. К примеру, “sleva” по-чешски – «скидка», а “sprawa” по-польски (и не только) – «дело». “Čerstvy” по-чешски – «свежий», и так далее. А вот если знать несколько славянских языков (в моём случае – 4), то при наличии пытливого ума не пропадёшь.
Эсперантисты есть везде и охотно помогают, надо лишь заранее побеспокоиться об этом. На мой взгляд, это так же логично как, например, заранее заказать гостиницу, а не ехать в неизвестность.
Различия между Россией и Европой – к сожалению, непреодолимы и продолжают усиливаться...
Satdorminte, oni povas iom resumi.
Dum 18 tagoj ni vizitis 10 landojn, transiris 13 landlimojn – el kiuj, tamen, nur du estas “seriozaj”. Ni ricevis amason de impresoj, kaj ĉio ĉi – dank’al E-o. Sen E-o (ĉu kun “internacia angla” aŭ sen ĝi – ne gravas) da impresoj estus dekoble malpli, kaj da elspezita mono – kelkoble pli.
La rusa lingvo en aliaj slavaj landoj iom helpas orientiĝi, sed tro fidi tion estus riske. Multas vortoj kun tute sama aspekto, sed malsama signifo. Ekzemple, “sleva” en la rusa estas “maldekstre”, en la ĉeĥa – “rabato”. “Sprawa” en la rusa – “dekstre”, en la pola k.a. – “afero”. “Čerstvy” en la ĉeĥa – “freŝa”, en la rusa – “malfreŝa”, ktp. ktp. Sed se oni scias kelkajn slavajn lingvojn (miakaze – 4), kaj havas konvenan pensmanieron, do en ajna slava lando ĉio bonordos.
E-istoj troviĝas ĉie kaj volonte helpas – necesas nur anticipe zorgi pri tio. Miaopinie, tio estas same logika, kiel, ekzemple, antaŭmendi hotelon, sed ne veturi al tute nekonata loko senaverte.
Diferencoj inter Rusio kaj Eŭropo estas nesupereblaj kaj plu kreskas, bedaŭrinde...

Конец – Fino

vmel: (Default)
Часть 7 – Parto 7

1 августа. Каунас. Я уже был здесь в 1983 году, на моём первом эсперанто-слёте. Трамваев в Литве нет, но троллейбусы отличные. Как всегда, пару раз проезжаем по одному и тому же месту. По пути видим вот такой улыбающийся дом и вот такую бабочку.
В Каунасе Заменгоф тоже жил, теперь в его доме (на одноимённой улице) – филиал Литовской Эсперанто-Ассоциации.
1-a de aŭgusto. Kaunas. Mi jam estis ĉi tie en 1983, dum mia unua tendaro – BET-20. Tramoj en Litovio ne estas, sed trolebusoj bonegas. Kiel ĉiam, ni kelkfoje traveturas saman lokon. Dumvoje ni vidas jenan ridetantan domon kaj jenan papilion.
Kiel vi scias, Zamenhof loĝis ankaŭ ĉi tie, nun en lia domo (sur lianoma strato) estas filio de LitEA.

Экскурсия закончилась, когда уже начало темнеть. Прошлись по знаменитой Laisvės alėja (если не ошибаюсь, первая пешеходная улица в СССР – в 1983 она уже была такой). Народу, как ни странно, совсем мало.
Наутро (2 августа) погуляли по набережной, дошли до стрелки. Вот здесь сливаются Нямунас (слева) и Нярис (справа). Хотя это центр города, здесь практически нетронутая природа...
La ekskurso finiĝis jam en krepusko. Ni iom promenis laŭ fama Laisvės alėja – se mi ne eraras, ĝi estas la unua piedira strato en USSR, tia ĝi estis jam en 1983. Strange, homoj tute malmultas.
Matene (la 2-an de aŭgusto) ni promenis laŭ kajo, iris ĝis la kunfluejo de la riveroj Nemunas (maldekstre) kaj Neris (dekstre). Tio estas urbocentro, sed kun preskaŭ netuŝita naturo...


2 августа. Едем на север, в Латвию. Вскоре после города Бауска сворачиваем к Рундале. Дворцово-парковый ансамбль 18 века, летняя резиденция Бирона – построенный по проекту Растрелли, по красоте не уступающий пригородам Петербурга. Мне стыдно, что раньше я даже не слышал о его существовании...
La 2-a de aŭgusto. Ni veturas norden, en Latvion. Baldaŭ post urbo Bauska ni venas al Rundāle. Estas palaco de 18-a jarcento, konstruita laŭ projekto de fama F. B. Rastrelli, kun superba parko. Laŭ beleco la ensemblo kompareblas kun similaj en Peterburga regiono, eble eĉ kun Versajlo. Mi hontas, ke pli frue eĉ ne aŭdis pri ĝia ekzisto...

Рига. Колесим по городу, заезжаем на могилу Аристида Мединьша, известного эсперантиста (с нами едут его вдова и дочь), зажигаем свечу...
Трамваи в Риге вроде бы обычные, но – с троллейбусной штангой вместо пантографа. Нигде раньше таких не видел. Хостел – рядом с вокзалом.
Rigo. Ni veturadas tra la urbo, vizitas la tombon de fama e-isto Aristid Mediņš (kun ni veturas liaj vidvino kaj filino), bruligas kandelon...
Tramoj en Rigo estas preskaŭ ordinaraj, sed kun trolebusa stango. Aliloke mi ne vidis tian sistemon. La hotelo estas apud fervoja stacidomo.

Очередная экскурсия по старому городу.
Denove ekskurso tra malnova urbo.

Затем едем ужинать в некий развлекательный центр, при нём ресторан вроде наших «Граблей». Возвращаемся в хостел. Он называется “Tiger”. Светлане там подарили кулончик с тигром. А под окнами во дворе создают колорит тигриные родственники...
Poste ni veturas vespermanĝi en iun amuz-centron, ĉe kiu estas bona memserva restoracio. Ni revenas en la hotelon. Ĝi nomiĝas “Tiger”. Al Svetlana oni tie donacis kol-ornamaĵon kun tigreto. Kaj sub fenestroj en la korto kreas la etoson tigraj parencoj...

Кровати и здесь двухъярусные, но нас селят вдвоём в 4-местную комнату, так что наверх лезть не надо. В качестве бонуса за спартанский комфорт – компьютер с интернетом прямо в номере. Отвёл душу...
Ankaŭ ĉi tie estas etaĝaj litoj, sed ni ricevas 4-lokan ĉambron por duopo, do grimpi supren ne necesas. Kiel kompensaĵo por sparta komforto – en la ĉambro staras komputilo kun interreto. Do mi malpezigis la animon...

3 августа, Рига. Завтрак здесь не предусмотрен, пьём чай-кофе. Наши шофёры советуют: в 100 км отсюда, уже в Эстонии, будет хорошая столовая. Им виднее, принимаем к сведению.
Так и есть. В очередной раз меняем деньги, набираем еду. Из памяти всплывает довольно много эстонских слов, запавших туда в поездках 1970 и 1988 г. Конечно, “tomat” и так понятно, а вот “hapukoorega” – со сметаной – можно лишь вспомнить (опять же, из составных частей, с основами грамматики)...
La 3-a de aŭgusto, Rigo. Matenmanĝo ĉi-foje ne estas planita, ni trinkas teon-kafon. Niaj ŝoforoj konsilas: 100 km for de ĉi tie, jam en Estonio, estas bona manĝejo. Nu, ili bone scias, do ni akceptas.
Ĝuste tiel estas. Vican fojon ni ŝanĝas monon, elektas manĝaĵojn. El la memoro reaperas multaj estonaj vortoj, fiksiĝintaj tie dum vojaĝoj en 1970 kaj 1988. Certe, “tomat” kompreneblas senprobleme, sed “hapukoorega” – “kun acidkremo” – necesas rememori (same, el vorteroj kun elementoj de gramatiko)...

Продолжение – Daŭrigo

vmel: (Default)
Часть 6 – Parto 6

Теперь почти каждый день, утром едем нашим автобусом на конгресс, вечером обратно. Но один день конгресса (в этот раз – 29 июля) традиционно отводят под экскурсии, других мероприятий в этот день нет. Светлана заранее договорилась об экскурсии в Краков (за отдельную плату, 30 евро с человека). Однако это почти 500 км туда, столько же обратно. С ужасом вспоминаю многочасовые переезды предыдущих дней и решаю отказаться. Не я один, отказывается человек 10. «Предчувствия его не обманули...»
По правилам Евросоюза, автобус ночью должен стоять не менее 9 часов, чтобы водители нормально отдохнули. Отправляется экскурсия в 6 утра, так что с конгресса наш автобус уехал очень рано, в 20 ч. Вечерняя программа была еще в разгаре, так что мы с Ирой поехали последним рейсовым автобусом в 22.20, до автовокзала минут 20 пешком.
Do nun preskaŭ ĉiutage ni matene veturis per nia buso al la kongresejo, vespere reen. Sed ja unu tago en la kongreso ĉiam estas la ekskursa (ĉi-foje – 29 jul), la kongresejo estas fermita. Svetlana anticipe mendis ekskurson al Krakovo (kontraŭ aparta pago, 30 eŭr/persono). Sed tio ja estas ĉ. 500 km tien kaj samtiom reen! Kun teruriĝo mi rememoras multjarajn veturojn de antaŭaj tagoj, kaj decidas rezigni. Ne nur mi rezignas, ĉirkaŭ dek homoj entute. Kiel ĉiam, mi ne eraris pri prognozoj...
Laŭ normoj de Eŭropa Unio, buso devas nokte stari dum minimume 9 horoj, ke la stiristoj normale ripozu. La ekskurso startas je la 6-a matene, do de la kongresejo la buso forveturis tre frue, je la 20-a horo. La vespera programo ankoraŭ daŭris, do mi kun Ira revenis per lasta itinera buso je 22.20, la busa stacidomo situis je 20-minuta piedira distanco.

Утром выспались, не спеша позавтракали в гостинице, прошлись по городу. Заглянули в костёл – и не зря: узнали, что вечером этого дня здесь открывается музыкальный фестиваль, будет концерт, вход свободный. Погуляли вдоль реки. Купаться, увы, запрещено: висит соответствующая бумага, обнаружены загрязнения. У нас я бы не обратил внимания, но за границей лучше не рисковать, тем более бумага с подписью и печатью местной власти...
Удивительно: продуктовый магазин работает в рабочие дни с 5 до 14 часов, в выходные с 8 до 18. На шпиле ратуши устроено гнездо для аистов. Ну да, чтобы напомнить новобрачным, что их ожидает... Первый раз видел аистов в живой природе, да ещё в городе. Чувствуется, что о них заботятся – как-никак, символ Полесья. То же самое Полесье, что и в Беларуси – только взгляд с обратной стороны. Зубров, правда, можно увидеть только на рекламе местного пива...
Matene ni satdormis, senhaste manĝis en la hotelo, promenis tra la urbeto. Vizitis preĝejon – kaj ne vane: estis afiŝo, ke ĝuste tiutage vespere ĉi tie malfermiĝas muzika festivalo, okazos koncerto (senpaga). Ni trairis laŭ la rivero. Bedaŭrinde, naĝi estis malpermesite – pendis la koncerna paperaĵo: laŭ analizoj la akvo estas malpura. Nialande mi certe ignorus tion, sed eksterlande preferindas ne riski, des pli la papero surhavas subskribon de loka potenculo kaj sigelon...
Nekutime por ni: nutraĵvendejo funkcias labortage de la 5-a ĝis la 14-a horo, semajnfine de la 8-a ĝis la 18-a. Sur pinto de la urbodomo estas aranĝita nesto por cikonioj. Nu jes, por memorigi al jungeedzoj, kio ilin atendas... Unuafoje mi vidis cikoniojn en libero, des pli en urbo. Senteblas, ke oni zorgas pri ili – ja estas simbolo de Podlaĥio. Estas ja sama regiono, alia flanko de Belorusia Polesio. Uroj, tamen, videblas nur sur reklamoj de loka biero...

В парке – памятник жителям Супрасля, погибшим в 1920 году в войне против Советской России, перечислен десяток имён. Фотография не получилась. Орёл со злобным и каким-то хитрым взглядом...
Побывали в местном музее икон (как выяснилось, знаменитом). Впечатляет...
Отдыхали, пили чай на балконе – свежий воздух, шикарный вид.
En parko staras monumento al la loĝintoj de Supraśl, pereintaj en 1920 en la milito kontraŭ Sovetia Rusio, estas listigita deko da nomoj. Foto ne sukcesis. Estas aglo kun malica kaj iel ruza mieno...
Ni vizitis lokan muzeon de ikonoj (evidentiĝis, ke ĝi estas fama). Impresige...
Poste ni ripozis, trinkis teon sur balkono – ĝuis freŝan aeron, belegan vidaĵon.

На концерт пришли заранее, и то свободных мест оставалось совсем мало. Сзади поставили дополнительные скамейки, люди стоят в проходах. Чувствуется, что событие для городка очень важное. Наши хозяева тоже были, потом спрашивали о впечатлениях. Замечательно. Талантливые молодые ребята, пели романсы на разных языках (включая русский), играли на разных инструментах... В общем, мы прекрасно провели день.
Al la koncerto ni venis anticipe, sed liberaj lokoj jam malmultis. Oni alportis aldonajn benkojn, iuj homoj staris. Senteblis, ke estas tre grava evento por la urbeto. Ankaŭ niaj gemastroj ĉeestis, poste ili demandis nin pri la impresoj. Perfekte. Talentaj gejunuloj kantis romancon en diversaj lingvoj (ankaŭ ruse), ludis diversajn muzikilojn. Do ni vere kontentas pri la tago.

Я не сомневался, что экскурсия вернётся не раньше полуночи, но реальность превзошла самые смелые ожидания: вернулись в 2.30 ночи. Так что наш автобус на конгресс отправится лишь в 12, а мы опять едем рейсовым. Кстати, это удобнее – выходим недалеко от центральной библиотеки, где запланирована сначала встреча с местными писателями, а затем – дискуссия о перспективах эсперанто-литературы.
Mi ne dubis, ke la ekskurso revenos tre malfrue, sed la realo superis la plej aŭdacajn prognozojn: ili revenis je 2.30 nokte. Do nia buso veturos al la kongresejo nur tagmeze, kaj ni denove uzos la itineran. Eĉ pli oportune – ni elbusiĝas proksime al la centra biblioteko, kie estas planata komence renkontiĝo kun lokaj verkistoj, poste – diskuto “Kien la E-literaturo”.

Почти каждый город был когда-то основан на реке. Есть реки широкие, как Обь в Новосибирске или Днепр в Киеве, есть поскромнее – как Москва-река в Москве, есть совсем скромные, но всё же благоустроенные, как Свислочь в Минске. А вот река Biała (т.е. Белая), давшая название Белостоку – смотрите сами.
Встреча и обсуждение в библиотеке прошли замечательно. Там ещё и фуршет был...
Preskaŭ ĉiu urbo iam estis fondita ĉe rivero. Ekzistas riveroj larĝaj – kiel Obj en Novosibirsk aŭ Dnepro en Kievo, iom malpli grandaj – kiel Moskvo-rivero, kaj tute modestaj, tamen bone prizorgitaj – kiel Svislaĉ en Minsko. Kaj jen la rivero Biała (t.e. Blanka), doninta nomon al Bjalistoko – vidu mem.
La renkontiĝo kaj diskuto en la biblioteko pasis bonege. La organizantoj eĉ regalis nin...


Это – памятник Заменгофу, о котором я уже упоминал. Бело-жёлто-красный – флаг города Белостока, осетинских патриотов просят не беспокоиться.
Кафе «Эсперанто» – хотя бы раз посетить надо. Табличка со временем работы и меню – на эсперанто, но официанты, помимо польского, владеют лишь ломаным английским. Девиз: «Один язык, много вкусов!» (По-польски у слова «язык» те же два значения, что и по-русски.) Довольно уютно, вкусно и сытно, но – медленно. Цены – ресторанные, но вполне адекватные.
Jen estas la monumento de Zamenhof, kiun mi jam menciis. Blanka-flava-ruĝa estas la flago de la urbo Bjalistoko, nenia rilato al respubliko Osetio.
La kafejo “Esperanto” – almenaŭ unufoje vizitendas. Horar-ŝildo kaj menuo estas en E-o, sed kelneroj, krom la pola, parolas nur la fuŝanglan. La slogano: “Unu lingvo, multaj gustoj!” (En la pola, samkiel en pluraj naciaj lingvoj, estas unu sama vorto por “lingvo” kaj “lango”.) Estas komforte, agrable, bonguste kaj satige, sed – tro malrapide. La prezoj estas restoraciaj, sed adekvataj.

Ещё можно было поесть прямо в здании конгресса и в пиццерии рядом, меню там и там было и на эсперанто. А удобнее и дешевле всего оказалась Kuchnia domowa – столовая самообслуживания рядом с кинотеатром “Forum”, в котором проходили многие спектакли.
Белосток – город небольшой (около 300 000 жителей), своим земляком Заменгофом здесь гордятся, и конгресс стал для города значительным событием. Кое-где в городе были заметны вывески на эсперанто, вот – «мороженое».
Krome, oni povis manĝi en la kongresejo mem kaj en apuda picejo, ankaŭ tie kaj tie estis menuoj en E-o. La picejo nomiĝis “Los Amigos”. ;) Nu, amikigis ĝi sufiĉe multajn – oni konstante tie babilis bierumante; pri amigo informoj mankas... Kaj plej oportuna kaj malmultekosta estis Kuchnia domowa (“hejma kuirejo”) – memserva manĝejo apud la kinejo “Forum”, kie okazis pluraj spektakloj.
Bjalistoko estas negranda urbo (ĉ. 300 000 loĝantoj), Pri sia samurbano Zamenhof oni fieras, kaj la kongreso iĝis grava evento por la urbo. Ie-tie en la urbo videblis ŝildoj en E-o, jen ekzemple:


В центре Белостока – дворец Браницких с великолепным парком.
En la centro de Bjalistoko estas palaco de familio Branicki kun admirinda parko.


От кафе и памятника – пять минут пешком до улицы Заменгофа. Дом, где родился и жил Заменгоф, не сохранился. На табличке написано: «Здесь стоял дом, в котором 15 декабря 1859 года родился создатель международного языка эсперанто д-р Людовик Заменгоф». А вот – стена соседнего дома. (На нижнем балконе изображены местные эсперанто-активисты начала 20-го века.)
De la kafejo kaj monumento oni povas dum kvin minutoj piede atingi straton Zamenhof. Lia naskiĝdomo ne konserviĝis, kaj foton de la apuda domo vi certe jam vidis ĉi-jare en revuoj...


На конгрессе мы в основном «налегали» на культурные мероприятия – концерты, спектакли. Запомнился концерт клезмерской музыки, моноспектакль о жизни Заменгофа, спектакль местного кукольного театра «Фасад». Наибольшее впечатление на всех, пожалуй, произвёл спектакль «Десять дней капитана Постникова» по одноимённому роману М. Бронштейна (кстати, роман недавно издан и на русском, рекомендую!), в исполнении профессиональных актёров из Хорватии.
Dum la kogreso ni ĉefe ĉeestis la kulturajn aranĝojn – koncertojn, spektaklojn. Menciindas la koncerto de klezmera muziko, unuaktora spektaklo pri la vivo de Zamenhof, spektaklo de loka pupteatro “Fasado”. Pleje impresis, verŝajne, la spektaklo “Dek tagoj de kapitano Postnikov” laŭ la romano de M. Bronŝtejn, kun profesiaj aktoroj el Kroatio.


Стихотворная эпопея Адама Мицкевича «Пан Тадеуш» (наверное, важнейшее произведение польской литературы) была переведена на эсперанто Антонием Грабовским почти сто лет назад. На конгрессе нам показали её экранизацию от Анджея Вайды, с субтитрами на эсперанто. Принято считать, что Мицкевич – гениальный поэт, Грабовский – гениальный переводчик, а Вайда – гениальный режиссёр. После просмотра фильма у меня возникли сомнения по всем трём пунктам...
Ĉiuj konas (sed ĉu multaj legis?) la versan epopeon “Sinjoro Tadeo” de Adam Mickiewicz, tradukitan de Antoni Grabowski. En la kongreso ni spektis la filmon de fama pola reĝisoro Andrzej Wajda, faritan laŭ ĝi. Oni ĉiam asertas, ke Mickiewicz estas genia poeto, Grabowski – genia tradukisto, kaj Wajda – genia reĝisoro. Spektinte la filmon, mi iom ekdubis pri ĉiuj tri punktoj...

Впрочем, я поучаствовал и в образовательной программе от Международной Академии Наук Сан-Марино (в которой эсперанто – основной рабочий язык, вот только само слово «эсперанто» они не признают, везде пишут “Internacia Lingvo”). Я с интересом прослушал цикл лекций о телескопах израильского астронома Амри Ванделя, по окончании сдал экзамен (несложный) на 10 из 10 и получил соответствующее свидетельство.
Mi, tamen, partoprenis ankaŭ en la kleriga programo de AIS: plezure aŭskultis prelegociklon de Amri Wandel pri teleskopoj, poste plenumis sufiĉe facilan ekzamenon kaj ricevis koncernan ateston, kun 10 poentoj el 10.

И разумеется, Конгресс – это возможность пообщаться со старыми друзьями и знакомыми, а также с теми, кого до этого знал лишь по переписке, журналам и т.п.
Kaj certe, Universala Kongreso estas bonega ebleco por interkomunikiĝi kun malnovaj amikoj kaj konatoj, ankaŭ kun tiuj, kiujn vi ĝis nun konis nur koresponde aŭ el amaskomunikiloj.

На открытии и закрытии конгресса замечательно пела местная молодёжная группа. Все участники конгресса получили их диск. Ира будет его рецензировать для журнала “La Ondo de Esperanto”. Я, не будучи музыкантом, могу компетентно оценить лишь слова песен. То, что сочинено специально для конгресса о Белостоке – хмм, не отмечено печатью таланта. Но меня по-настоящему восхитила знаменитая когда-то песня про (разно)цветные ярмарки. Перевод блестящий, очень точный и при этом хорошо поющийся, не то что русскоязычное кошмарище, которое когда-то пел В. Леонтьев... Достаточно сказать, что ВСЕ 8 объектов, по которым тоскует лирический герой в припеве, сохранены, хотя и в несколько другом порядке – и никакой отсебятины вроде звуков шарманки и гаданья цыганки... (Дополнение: звукозапись и текст выложены: http://community.livejournal.com/estrada_polska/156797.html )
А “Gazeta Wyborcza” во время конгресса вышла с приложением – диском рок-музыки на эсперанто.
Dum solenaj malfermo kaj fermo bonege kantis loka junulara grupo. Ĉiuj kongresanoj ricevis ilian diskon. Ira recenzos ĝin por “La Ondo de Esperanto”. Mi, ne estante muzikisto, povas kompetente taksi nur la kantotekstojn. Tiuj verkitaj de lokanoj speciale por la kongreso pri la urbo ktp., estas subnivelaj, tamen min vere ravis la traduko (ŝajne, de Lidia Ligęza – ne estas klare indikite) de la kanto pri “bazaroj koloraj” (ĝi furoris antaŭ tridek jaroj, kantita de Maryla Rodowicz). La traduko estas tute preciza kaj samtempe bone sonanta – malkiel iama rusa versio, plena de nekonvenaj elpensaĵoj. Sufiĉas diri, ke ĈIUJ 8 objektoj, kiujn sopire rememoras la protagonisto en la refreno, konserviĝis, nur en iom ŝanĝita ordo. (Posta aldono: la sonregistraĵo kaj teksto estas elmetitaj: http://community.livejournal.com/estrada_polska/156797.html )
Kaj “Gazeta Wyborcza” dumkongrese aperis kun suplementa disko: rok-muziko en E-o.


1 августа – прощаемся с радушными хозяевами, едем на закрытие конгресса. Все положенные церемонии, пение гимна, передача флага. В будущем году – в Иерусалиме Гаване. Это уже без нас: не по карману...
И мы едем дальше – в Литву. К нашей компании присоединяется несколько прибалтийских эсперантистов.
La 1-an de aŭgusto ni adiaŭas la afablajn gemastrojn, veturas al la solena fermo. Denove estas ĉiuj necesaj ceremonioj, “La Espero”, transdono de flago. Sekvajare en Jerusalemo Havano – jam sen ni, ĉar tro multekoste...
Kaj ni veturas plu – en Litovion. Al nia kompanio aliĝas kelkaj baltlandaj e-istoj.

Продолжение – Daŭrigo

vmel: (Default)
Часть 5 – Parto 5

К вечеру 25 июля добираемся до Белостока. Жить нам предстоит в 17 км от него, в небольшом городке Supraśl. Изначально предполагалось, что будем сначала заселяться, а потом регистрироваться на конгресс – но здравый смысл побеждает: если бы ехали в Супрасль, а потом обратно – точно не успели бы. Шофёры в своём репертуаре, плутаем. Время идёт, надо что-то делать. Останавливаемся где-то в центре, заметив флаг эсперанто. Не могу сидеть сложа руки, выскакиваю из автобуса (Светлана – за мной), пытаюсь выяснить у компании молодёжи – куда нам. Смеются, говорят – вот там поблизости, большая палатка и сцена. (Заранее было известно, что из-за отсутствия в городе зала на 2000 человек, для общеконгрессных мероприятий поставят гигантскую палатку.) Видим памятник Заменгофу, спешим дальше. Кафе «Эсперанто». Добрались? Не тут-то было! Шатёр (не такой уж и большой) и сцена – для какого-то культурного фестиваля. Очевидно, нам встретилась не самая высокоинтеллектуальная молодёжь, и их знания об эсперанто и Заменгофе ограничиваются памятником и кафе. Теперь расспрашиваю дежурных того фестиваля, они в курсе – правда, не нашлось карты, нарисовали схему на салфетке. Возвращаемся к автобусу. Выруливаем на нужное направление, я спрашиваю дальнейшую дорогу у таксиста. Наконец, доезжаем до Политехники Бялостоцкой. Над дорогой – переход между зданиями, наш автобус не проходит по высоте. Ладно, дальше можно пешком.
Vespere 25-an de julio ni atingas Bjalistokon. Loĝos ni 17 km for de ĝi, en tute malgranda urbeto Supraśl. Dekomence ni planis enloĝiĝi kaj poste registriĝi en la kongreso – sed venkas la prudento: se ni veturus al Supraśl kaj poste reen, do certe ne sukcesus. La ŝoforoj agas kiel kutime, ni erarvagadas. Tempo pasas, endas ion fari. Ni haltas ie urbocentre, rimarkinte Esperanto-flagon. Mi ne povas sidi trankvile, do elsaltas el la buso (Svetlana sekvas min), provas demandi gajan junan kompanion – kien ni iru. Ili ridas, diras – jen tie proksime estas granda tendo kaj scenejo. (Ni anticipe sciis, ke en la urbo ne estas halo por 2000 homoj, do por tutkongresaj aranĝoj oni starigos gigantan tendon.) Ni vidas monumenton de Zamenhof, rapidas plu. Jen kafejo “Esperanto”. Ĉu ni venis? Ha, se estus tiel! La tendo (ne tiom granda, fakte) kaj scenejo estas por iu kultura festivalo. Evidente, ni renkontis ne la plej intelektozan junularon, iliaj scioj pri Esperanto kaj Zamenhof limiĝas per la monumento kaj kafejo. Nun mi demandadas la deĵorantojn de la festivalo, ili estas informitaj – kvankam ne trovis mapon, desegnis skemon sur papertuko. Ni revenas al la buso. La buso prenas necesan direkton, mi demandas pluan vojon de taksiisto. Fine ni venas al Politechnika Białostocka. Super la vojo estas transirejo inter konstruaĵoj, nia buso ne trairas laŭ alteco. Ne gravas, plu eblas piediri.

Регистрируемся. На эспланаде перед зданиями – «ярмарка» (не могу подобрать точный русский термин), разные эсперанто-организации рекламируют себя, распространяют свои материалы. Толпится много народу. То и дело здороваюсь со знакомыми. Вот Иштван Эртл, люксембургский венгр (мы давно переписываемся, лично познакомились на конгрессе в Вильнюсе в 2005, я несколько раз писал рецензии на его книги), представляет “Beletra Almanako” – быстро обменялись новостями по части литературы. А вот меня хватает за руку Ежи Хандзлик, наш знаменитый бард. Почти молча суёт мне под нос раскрытую книгу – с удивлением вижу в ней мои одностишия. Присматриваюсь – это “Verdeskaj pensoj” («зеленоватые мысли») самого Хандзлика, печатавшиеся в журнале, а ещё – антология афоризмов, мыслей, знаменитых высказываний известных эсперантистов. Оказывается, я в хорошей компании – с Заменгофом и Львом Толстым (прочие имена знамениты среди эсперантистов, но неэсперантистам известны мало). Приятно и неожиданно, чёрт возьми. Ежи дарит мне экземпляр, на другом берёт у меня автограф (вижу на соседних страницах и другие автографы)...
Ni registriĝas. Promenejon antaŭ la konstruaĵoj okupas la Movada Foiro – diversaj E-organizoj reklamas sin, disvastigas siajn materialojn. Amasiĝis multaj homoj. Ĉiuminute mi salutas konatojn. Jen István Ertl, hungaro el Luksemburgio (ni delonge korespondas, persone konatiĝis dum UK en Vilno-2005, mi kelkfoje recenzis liajn librojn) prezentas la “Beletran Almanakon” – ni rapide interŝanĝis literaturajn novaĵojn. Kaj jen min kaptas je mano Georgo Handzlik, nia fama “bardo sen barbo”. Preskaŭ senvorte li ŝovas al mi malfermitan libron, mi kun miro vidas tie miajn “Unuversojn”. Mi rigardas pli atente – estas “Verdeskaj pensoj” de mem Handzlik, publikigitaj en revuoj, kaj krome – “Eta antologio de aforismoj, pensoj, famaj eldiroj de konataj esperantistoj”. Mi estas en bona kompanio – kun Zamenhof, Waringhien, Auld, Baghy, R.Schwartz kaj aliaj saĝuloj. Neatendite kaj diable agrable. Georgo donacas al mi ekzempleron, sur alia petas mian aŭtografon (sur apudaj paĝoj mi vidas ankaŭ aliajn aŭtografojn)...

Наконец, едем устраиваться на ночлег. На этот раз не плутаем – впрочем, Супрасль городок совсем маленький (4500 жителей), заплутать там было бы нереально. Дома не выше двух этажей. Гостиница “Zajma” – на центральной площади, небольшая. Светлана заранее предупредила: всем мест не хватит, кто-то будет жить в частных домах, а завтракать будем все вместе в гостинице, и автобус каждое утро – отсюда. Обсуждение – кто где и кто с кем. Нас с Ирой определяют в частный сектор. Берём карту городка, идём – примерно километр. Улица Spóldzielcza – совершенно деревенского вида, немощёная и едва освещённая. Людей нет, номера домов не видны. Зато собаки, как это принято у них (надо полагать, во всём мире), приветствуют и сопровождают нас лаем. Встречаем явно подвыпившего аборигена, он всячески старается нам помочь, даже берётся нести одну из наших тяжёлых сумок и вспоминает русские слова – хотя практический результат от его помощи минимален. Когда мы уже почти дошли до нужного места, нас встречает хозяйка – давно ждёт. Нам отводят прекрасную комнату на втором этаже, рядом ванная и прочее, можно пользоваться холодильником. Позже в соседней комнате поселились ещё двое эсперантистов, но мы их за всё время видели лишь пару раз мельком. Похоже, у нас условия лучше, чем у всех остальных.
Fine, ni veturas por ekloĝi. Ĉi-foje sen erarvagado – nu, Supraśl estas tute malgranda urbeto (4500 loĝantoj), perdi vojon tie apenaŭ eblas. Domoj – ne pli ol unuetaĝaj. La hotelo “Zajma” sur centra placo, negranda. Svetlana anticipe avertis: lokoj ne sufiĉos por ĉiuj, do iuj loĝos ĉe privatuloj, kaj matenmanĝos ni ĉiuj kune en la hotelo, la buso ĉiumatene startos de ĉi tie. Oni pridiskutas – kiu kie kaj kun kiu loĝos. Mi kun Ira – ĉe privatuloj. Ni prenas mapon kaj iras, proksimume kilometron. Strato Spóldzielcza estas tute vilaĝ-aspekta, sen pavimo, lanternoj apenaŭ lumas. Homoj ne estas, dom-numeroj ne videblas. Hundoj, laŭ sia kutimo (ĉu tutmonda?) salutas kaj akompanas nin per bojado. Ni renkontas videble ebrietan aborigenon, li ĉiel strebas helpi nin, eĉ portas unu el niaj pezaj sakoj, rememoras rusajn vortojn – sed praktika rezulto de lia helpo vere malgrandas. Kiam ni preskaŭ jam atingis la lokon, nin renkontis la mastrino, longe atendinta. Ni ricevas bonegan ĉambron en supra etaĝo, apudas banĉambro ktp., eblas uzi fridujon. Poste apude ekloĝis ankoraŭ du e-istoj, sed dum tuta periodo ni vidis ilin nur eble dufoje pretere. Ŝajne ni havas la plej bonajn kondiĉojn el la tuta grupo.

Объясняю, что Ире надо обливаться холодной водой (она очень страдала от невозможности этого во время автобусного путешествия). Не понимают, и проблема не в языке, а в менталитете. Облиться? Ну, вот ванна к вашим услугам. Объясняю – надо на природе. Опять не понимают – дескать, вот речка в 500 метрах. Кое-как растолковываю. Условия прекрасные – двор с мягкой травой, даже кран с водой тут же рядом, чтобы не носить вёдра далеко. Ира довольна, но на следующий день уже Светлана нас предупредила, чтобы мы больше так не делали. Очевидно, наш хозяин наблюдал из окна, а хозяйке это, разумеется, не понравилось...
Mi klarigas, ke Ira bezonas surverŝi sin per malvarma akvo (ŝi tre suferis pro neeblo tion fari dum busa veturo). La mastroj ne komprenas, kaj la problemo estas ne lingva, sed mensa. Surverŝi? Nu jen, estas banĉambro por via dispono. Mi klarigas: necesas en natura medio. Denove nekompreno – jen, la rivero estas nur 500 metrojn for. Fine mi iel komprenigas. Estas bonegaj kondiĉoj – korto kun mola herbo, eĉ akvokrano apudas, por ne porti sitelojn malproksimen. Ira kontentas, sed sekvatage jam Svetlana avertis nin, ke ni ne plu faru tion. Evidente, nia mastro observis el la fenestro, kaj la mastrino tion, certe, ne aprobis...

26 июля. Утром идём в гостиницу, там завтракаем и едем на нашем автобусе в Белосток, вечером на нём же обратно, время отправления Светлана объявляет заранее.
26-a de julio. Matene ni iras al la hotelo, tie manĝas kaj veturas per nia buso en Bjalistokon, vespere per ĝi reen, la tempon por starti Svetlana anoncas anticipe.


Торжественное открытие конгресса, с речами, приветствиями от делегатов разных стран, пением гимна...
Solena malfermo de la Kongreso, kun paroladoj, salutoj de diverslandaj delegitoj, kun kantado de “La Espero”...

После этого – общее фотографирование. Это традиционная часть программы многих эсперанто-встреч, вполне осмысленная, когда участников 20, 50 или даже 150. Но когда почти 2000... Специально подогнали пожарную машину с лестницей. Вот как это выглядело с одной и с другой стороны. Автор фото с лестницы - А.Сохацки. Мы с Ирой на фото есть – найдёте?
Poste sekvas komuna fotado, tradicia programero de multaj E-aranĝoj. Ĝi estas senchava, se estas 20, 50 aŭ eĉ 150 partoprenantoj. Sed se preskaŭ 2000... Oni speciale venigis fajrobrigadan aŭton kun ŝtuparego. Jen kiel tio aspektis de unu flanko kaj de la alia. De sur la ŝtuparo fotis A.Sochacki. Mi kaj Ira estas sur la foto – ĉu vi trovos?


Продолжение – Daŭrigo

vmel: (Default)
Часть 4 – Parto 4

24 июля. Выехали из Праги, вроде бы по направлению к Дрездену. Однако шофёры в очередной раз превзошли себя: через час оказалось, что едем не по тому шоссе, пришлось вернуться в Прагу и снова искать дорогу.
Граница вообще не отмечена никак. Вот только вскоре за нами увязалась машина таможенников, заставили остановиться. Разбирались целый час, у наших шофёров не хватало какой-то бумаги. Звонили в Эстонию. Каким образом вышли из ситуации – не знаю, но это явно заслуга Светланы.
Разрешённая скорость на дорогах – до 130 км/час. Понятно, что дороги от российских отличаются принципиально.
24-an de julio ni elveturis el Prago, supozeble – direkte al Dresden. Tamen niaj ŝoforoj vican fojon superis sin mem: post horo evidentiĝis, ke ni veturas laŭ malĝusta ŝoseo – necesis reveni al Prago kaj denove serĉi vojon.
La limo entute ne estas markita. Sed baldaŭ nin komencis persekuti doganista aŭto, ni devis halti. Dum tuta horo daŭris traktado, niaj ŝoforoj ne havis iun paperon. Ili telefonis al Estonio. Kiamaniere solviĝis la situacio, mi ne scias – sed certe estas merito de Svetlana.
Permesita rapideco sur aŭtovojoj estas 130 km/h. Certe, la vojoj principe diferencas disde la rusiaj.

Дрезден. Полтора часа на осмотр знаменитой галереи. Сикстинская мадонна – действительно впечатляет, и действительно у папы Сикста – шесть пальцев на руке. Спящая Венера, тоже хорошо знакомая по репродукциям. И в разных залах – не меньше пяти вариантов святого Себастьяна, истыканного стрелами...
Фотографировать внутри галереи смысла не было – есть множество репродукций отличного качества...
Dresden. Estas horo kaj duono por viziti la mondfaman galerion. Siksta madono vere impresas, kaj vere papo Sikst havas ses fingrojn sur mano. Dormanta Venera, bone konata laŭ reproduktaĵoj. Kaj en diversaj haloj – minimume kvin variantoj de sankta Sebastiano, trapikita per sagoj...
Foti interne de la galerio ne estis senco: ja ekzistas multegaj bonkvalitaj reproduktaĵoj...


А теперь – вперёд на северо-восток, через всю Польшу по диагонали. К ночи доезжаем до небольшого городка Swidnica. Наш автобус очень долго пытается въехать в узкие ворота, наконец, удалось. Условия приличные, нам с Ирой досталась 4-местная комната на двоих.
25 июля. Утром идём гулять. Я уже отмечал раньше: в каждом приличном городе должна быть улица Заменгофа. Здесь она тоже есть, правда далековато от нашего хостела – мы не пошли. Зато практически рядом – улица Эсперантистов. Всюду наши люди...
Kaj nun – antaŭen, nord-orienten, tra tuta Pollando diagonale. Malfruvespere ni atingas urbeton Swidnica. Nia buso longe penas eniĝi en tre mallarĝan pordegon, finfine post duonhoro sukcesas. La kondiĉoj bonas, ni ricevas 4-litan ĉambron por duopo.
25-a de julio. Matene ni iras promeni. Mi jam skribis pli frue: ĉiu deca urbo devas havi straton de Zamenhof. Ankaŭ ĉi tie ĝi estas, sed iom malproksime de nia hotelo, ni tien ne iris. Sed tute apudas strato de Esperantistoj. Ĉie estas niaj homoj...


Едем весь день. Останавливаемся на заправке, чтобы поесть и т.п. Вывеска “Kurczak z rożna”, т.е. курица-гриль. Быстро выясняю, что из еды – только эта курица, да и ту надо ждать 45 минут, что в наши планы не входит. Спрашиваю у продавца о возможных альтернативах, он говорит, что по соседству есть кафе – совсем рядом, но от нашего автобуса его не было видно. Идём с Ирой туда – а прочие согруппники тормозят. Спрашиваю, что есть вегетарианского – предлагают «русские пироги». С сыром и картошкой, ну ладно, może być. Себе, за отсутствием рыбы, заказываю котлету из курицы с картошкой и салатом. Ире – горячий шоколад. Оказывается, всё готовят тут же – вкусно, но время идёт. Бегу предупредить Светлану. Моя совесть чиста – из-за нас задержались не более чем на 5 минут, притом что других (зачастую одних и тех же) не раз приходилось ждать минут по 20. Наконец, получаем нашу еду, удобно запакованную, едим уже в автобусе. «Русские пироги» оказались поджаренными варениками – но главное, вкусно. Знание языка плюс брейновская привычка принимать решения за секунду – великое дело. Мы – единственные, кому на этой остановке удалось поесть...
Проезжаем город Babsk...
В магазинчике при заправке продаётся вода «Боржоми». Все надписи, кроме фирменной марки – на украинском. По-русски ни слова. Вот, сразу понятно, кто с кем (и против кого) дружит...
Ni veturas dum tuta tago. Halto ĉe benzinejo – por manĝi ktp. Ŝildo “Kurczak z rożna”, t.e. gril-rostita kokino. Mi rapide ekscias, ke ne estas aliaj manĝaĵoj krom la menciita kokino, sed eĉ tiun necesas atendi dum 45 minutoj, kio estas ekster niaj planoj. Mi demandas la vendiston pri eblaj alternativoj, li diras ke apude estas manĝejo – sed de nia buso ĝi ne videblis. Mi kun Ira rapidas tien, la ceteraj grupanoj “bremsas”. Mi demandas, kio estas el vegetaraj manĝoj – oni proponas “rusajn kukojn”. Kun fromaĝo kaj terpomoj, nu bone, może być (“povas esti” – pola kliŝesprimo por konsento pri aĉeto). Fiŝo mankas, do mi elektas kotleton el kokinaĵo kun terpomoj kaj salato. Por Ira – varman ĉokolad-trinkaĵon. Ĉion oni kuiras tuj apude, tre bonguste, sed tempo pasas. Mi kuras al Svetlana por averti. Mia konscienco puras – pro ni la forveturo prokrastiĝis nur je 5 minutoj, sed aliajn grupanojn (ofte ĉiam samajn) plurfoje ni atendis po 20 minutoj. Fine ni ricevis niajn manĝaĵojn, oportune pakitajn, kaj manĝas jam en la buso. “Rusaj kukoj” tute ne similas kukojn, nek iun tradician rusan pladon – sed gravas ke ili bongustas. Lingvoscio plus intelektluda kutimo decidi dum sekundo estas gravaj aferoj. Ni estas solaj, kiuj sukcesis manĝi dum tiu halto.
Aliloke en vendejeto mi vidas mineral-akvon “Borĵomi” – fama marko el Kartvelio, en Rusio ĝi nun ne aĉeteblas pro konataj politikaj kaŭzoj. Tuta teksto sur botelo estas en la ukraina lingvo. Ruse – eĉ neniu vorto. Jen, tuj kompreneblas, kiu kun kiu (kaj kontraŭ kiu) amikas...

Не останавливаясь, проезжаем Варшаву. К вечеру, наконец, добираемся до Белостока. Жить нам предстоит в 17 км от него, в небольшом городке Supraśl. Начинается Конгресс, неделю мы будем на одном месте, не надо каждый день проезжать сотни километров, спеша из одной страны в другую...
Senhalte ni traveturas Varsovion, vespere finfine atingas Bjalistokon. Loĝos ni 17 km for de ĝi, en tute malgranda urbeto Supraśl. Komenciĝas la Kongreso, dum semajno ni restos sur sama loko, ne necesos ĉiutage veturi kelkcent kilometrojn, strebante el unu lando al alia...

Продолжение – Daŭrigo

vmel: (Default)
Часть 3 – Parto 3

23 июля отправляемся из Вены в Брно. Опять провожатый по исторической части города – из местных эсперантистов, опять трамваи, вызывающие зависть. На этот раз – обычные Т-3, но ещё и Татры-гармошки КТ-2. В Москве такие были на 17-м маршруте 30 лет назад и быстро исчезли, якобы ненадёжные, а здесь – ходят...
23-an de julio ni veturas el Vieno al Brno, Ĉeĥio. Denove estas akompananto tra historia urboparto – el lokaj e-istoj, denove enviindaj tramoj. Ĉi-foje ordinaraj T-3, sed ankaŭ dusekciaj Tatra KT-2. En Moskvo tiaj estis antaŭ 30 jaroj kaj rapide malaperis, kvazaŭ “ne sufiĉe fortikaj”, sed ĉi tie – normale laboras...


Старинная крепость на высоком холме. Оттуда видна великолепная панорама города.
Antikva fortikaĵo sur alta monto. De tie videblas belega urbo-panoramo.


В туристическом центре нашлись проспекты не только на русском, но и на эсперанто. Новая информация воспринимается уже с трудом – из-за обилия впечатлений предыдущих дней в сочетании с недосыпом. К тому же очень жарко. Едем дальше, по дороге проезжаем город Kacov... (пояснения для неэсперантистов не будет, словарь в помощь... ;))
En la turisma centro troviĝas prospektoj ne nur en la rusa, sed ankaŭ en E-o. Novaj informoj jam malfacile percepteblas – pro abundaj impresoj de antaŭaj tagoj kaj nesufiĉa dormo. Krome, la vetero estas tro varmega.
Ni veturas plu, dumvoje vidas ŝildon de urbeto Kacov... ;))

Ближе к вечеру приезжаем в Прагу. Попалась на глаза вывеска “Herna cafe”. Я, конечно, понял эти слова правильно. Но всё-таки не удержался от мысли, что играть в интеллектуальные игры в ресторанах, ночных клубах и т.п. – действительно, плохая идея...
Очередной хостел – в центре города, на Виноградах, под высоченным Нусельским мостом. У нас опять комната на четверых с Аней и Ваней, причём в мансарде – к счастью, кровати не двухэтажные.
Трамваи... ладно, не буду повторяться. Под руководством эсперантиста Иржи прошли немалое расстояние по городу, увидели все полагающиеся достопримечательности – храмы, пешеходные улицы, Староместскую площадь, часы с движущимися фигурками (Иржи поправил: не «фигурки», а святые!). На Карлов мост вышли, когда уже было темно, к тому же часть моста была на ремонте – но всё равно здорово. Перешли Влтаву, дальше основная группа поехала в гостиницу на трамвае, а мы с Ирой и примкнувшая к нам Абель, разумеется, пошли на метро.
Vespere ni venas en Pragon. Vica hotelo estas en la urbocentro, distrikto Vinohrady, sub altega Nusla-ponto. Denove ni havas ĉambron por kvaropo, kun Anna kaj Ivan, en mansardo. Feliĉe, la litoj ne estas etaĝaj.
Tramoj... nu bone, mi ne ripetu. Gvidataj de loka e-isto Jiři, ni trairis sufiĉe grandan distancon tra la urbo, ekvidis ĉiujn necesajn vidindaĵojn – templojn, piedirajn stratojn, Staromestska-placon, horloĝon kun moviĝantaj figuretoj (Jiři tuj korektis: “Ne figuretoj, sed sanktuloj!”) Al Karlov-ponto ni venis jam en mallumo, krome – parto de la ponto estis riparata – sed tutegale admirindas. Ni transiris riveron Vltava, poste plejparto de la grupo revenis en la hotelon per tramo, kaj ni – mi, Ira kaj Abel’ – certe, iris al metroo.

Вошли на «Малостранской». Касс опять же нет, но билеты мы купили заранее, они универсальные на любой транспорт, 26 крон на 75 минут с любыми пересадками. Вместо турникетов – несколько валидаторов, таких же, как в трамваях. Можно бесплатно взять схему метро, памятки на разных языках и просто рекламу. Само метро построено по советским нормам, похоже скорее на харьковское, но с питерскими переходами – длинными и бестолковыми. Отделка – в основном пластик и керамические плитки, мрамора почти нет. Станции на 5 вагонов. Освещение на эскалаторах – под потолком, а не на балюстраде. К названию стации на путевой стене добавлен квадратик цвета линии, а на пересадочных станциях – ещё и другой поменьше, цвета той линии, на которую здесь пересадка. Цветовые обозначения используются ещё шире, чем у нас, даже эмблема метро при входе окрашена в цвет линии.
Интервалы вечером – 10 минут. Вагоны – серые с красным, переделанные наши, большинство сидений развёрнуто поперёк – количество сидячих мест не изменилось, а стоячих стало в разы меньше. Добавлены удобные поручни и световые табло как в «Русичах» или в Казани. Двери открываются при нажатии кнопки. На линии C – новые вагоны с аналогичным интерьером. У нас на узкой полосе над окнами или дверями висит схема одной линии, в Праге смогли разместить там все три линии. Такое было бы кстати в Киеве, Харькове, Минске, Новосибирске...
От Малостранской проехали по линии A до конечной – Дейвицкой, затем обратно до станции Мустек, пересадка на линию B, по ней до Андел и обратно до Флоренц, пересадка на линию C, и до Вышеграда, ближайшей станции к нашему хостелу. Проехали по всем трём линиям, прошли по двум пересадкам из трёх, использовали 70 из 75 минут действия билета.
Станция Андел, бывшая Московская, построена по советскому проекту. Её можно представить себе, соединив пилоны от Чеховской, путевые стены от Третьяковской-новой, ниши светильников от Боровицкой.
Станция Вышеград – в застеклённой галерее, высоко в парке. Увы, было уже темно, в полной мере оценить красоту не удалось.
Ni eniris ĉe la stacio Malostranska. Kasoj ne estas – sed biletojn ni jam aĉetis anticipe, ili estas universalaj, 26 kronoj por ajna trafikspeco kun ajnaj ŝanĝoj. Ĉe enirejo estas stampiloj samkiel en tramoj. Oni povas senpage preni skemon, informilojn kaj reklamilojn en diversaj lingvoj. La metroo mem estas konstruita laŭ sovetiaj normoj, similas tiun en Ĥarkov, sed kun transirejoj kiel en Sankt-Peterburg – longaj kaj neoportunaj. Marmoro preskaŭ tute ne estas – nur plastoj kaj ceramikaĵoj. Stacioj por 5 vagonoj (en Moskvo estas por 8). Eskalatoroj estas lumigataj de supre (en Moskvo lanternoj lokiĝas sur balustrado). Apud nomo de stacio videblas kvadrateto kun koloro de koncerna linio; ĉe transir-stacioj – ankaŭ de la apuda linio. Ĝenerale koloroj estas vaste uzataj, eĉ la metro-emblemo ĉe enirejoj havas koloron de la linio (en Moskvo la emblemo estas ĉiam ruĝa, en Peterburgo blua).
Intervaloj vespere estas 10 minutoj. La vagonoj, griz-ruĝaj, estas modernigitaj sovetiaj, plejparto de sidlokoj estas lokigitaj perpendikulare – la kvanto de sidlokoj restis sama, sed loko por starantaj pasaĝeroj restis tre malmulta. Estas aldonitaj lumtabuloj kaj oportunaj teniloj, kiel en la plej novaj vagonoj en Rusio. Por malfermi pordon, necesas premi butonon. Do, videblas, ke pasaĝeroj en Praga metroo tre malmultas, kompare kun Moskvo... Linio C havas novajn vagonojn kun simila interno. En rusiaj metropolitenoj super pordoj aŭ fenestroj kutime pendas strio kun skemo de la linio, en Prago oni sukcesis sur tia strio lokigi ĉiujn tri liniojn. Tio estus konvena ankaŭ en Kiev, Ĥarkov, Minsk, Novosibirsk...
De Malostranska ni veturis laŭ linio A ĝis la fina stacio Dejvicka, poste reen ĝis Mustek, transiris al la linio B, laŭ ĝi al Andel (tiu stacio iam nomiĝis “Moskovska” kaj estis konstruita laŭ sovetia projekto, ĝi kvazaŭ kunigas partojn de kelkaj moskvaj stacioj) kaj reen al Florenc, transiro al la linio C kaj ĝis Vyšehrad, stacio plej proksima al nia hotelo. Do, ni veturis laŭ ĉiuj tri linioj, uzis du transirejojn el la tri kaj 70 minutojn de bilet-valideco el 75 eblaj.
La stacio Vyšehrad situas en vitra galerio alte en parko. Ve, estis jam mallumo, do ni ne povis plene aprezi la belecon.
Сайт Пражского метро с фотографиями – Retejo de Praga metroo kun fotoj

24 июля. Наутро побывали в Пражском Граде. Стены толщиной в несколько метров, старинные здания – в общем, как и в других древних городах. Смотровая площадка, и тут же небольшой виноградник. Надо полагать, делают эксклюзивное вино по заоблачной цене. А неподалёку, в подвальчике – ресторан «Пекло».
La 24-an de julio ni vizitis Pražský Hrad. Muroj kelkmetre dikaj, malnovaj konstruaĵoj – do samkiel en aliaj antikvaj urboj. Rigard-placeto, kaj apude malgranda vinberejo. Probable, oni produktas ekskluzivan vinon kun enorma prezo. Kaj en apuda kelo estas restoracio “Peklo”, t.e. “Infero”.


Продолжение – Daŭrigo

vmel: (Default)
Часть 2 – Parto 2

22 июля – отправляемся в Братиславу. Проезжаем городок Acs, а вскоре после этого – Böny. Мысленно похихикали (для неэсперантистов: это можно было с небольшой натяжкой воспринять как «плохой» и «хороший»).
В Братиславе нас встречают местные эсперантисты, Мария и Любомир. Гуляем по старой части города – узкие пешеходные улочки; перед национальным театром – площадь с фонтаном, деревьями и активной сувенирной торговлей. Много мелких ресторанчиков, в одном из них Любомир договаривается, чтобы через некоторое время обслужили всю нашу группу. По его словам, цены небольшие, но, на мой взгляд, дороговато. (Вообще, в странах, использующих евро, цены заметно выше, чем в сохранивших свои валюты.) И 0,2 л. сока стоит дороже, чем 0,5 л пива. А главное – ну очень медленно...
Порадовали трамваи: Т-4, КТ-4 и что-то внешне похожее на Т-6, но более узкое, на метровой колее. Быстрые и в отличном состоянии. Сюда бы руководство Калининграда, чтобы посмотрели – каким должен быть узкоколейный трамвай...
В этом доме концертировал Моцарт. Ныне в роли Моцарта – местный житель...
La 22-an de julio ni startas al Bratislavo. Preterveturas urbeton Acs (legu: [aĉ]), kaj baldaŭ poste – Böny, enpense ridetas.
En Bratislavo nin renkontas lokaj e-istoj, Maria kaj Lubomir. Ni promenas tra malnova urboparto. Estas mallarĝaj stratetoj, antaŭ la Nacia Teatro – placo kun fontano, arboj kaj vigla suvenir-komercado. Multas restoracietoj, en unu el tiuj Lubomir interkonsentas, ke oni post ioma tempo priservu tutan nian grupon. Liadire, la prezoj estas moderaj, sed miaopinie iom tro altaj. (Ĝenerale, en landoj, uzantaj eŭrojn, prezoj rimarkinde pli altas, ol en la landoj kun propraj valutoj.) Kaj 0,2 l da suko kostas pli ol 0,5 l da biero. Kaj la priservo treege malrapidas...
Min ĝojigis la tramoj: T-4, KT-4 kaj io simila al T-6, sed mallarĝa, sur metra trako. Rapidaj kaj en perfekta stato. Se tion vidus la estraro de Kaliningrado – por kompreni, kia devas esti mallarĝtraka tramo...
En tiu ĉi domo iam koncertis Mocart. Nun por turistoj lin rolas lokano.


Выезжаем, почти сразу – австрийская граница. Ещё одна страна, где я не нужен... (с) Уже третья страна, где я раньше не был. Опять никакого контроля, опять вывески на другом языке. Останавливаемся на минуту, чтобы заплатить дорожный налог, и снова вперёд. Дороги такие же отличные, вокруг поля кукурузы и подсолнечника, на них множество ветряков. Приезжаем в Вену. Город не похож на виденные раньше. Здесь тоже отличные трамваи, множество велосипедных дорожек (велосипед можно взять напрокат), и – многообещающие павильончики с буквой U. В Будапеште проехаться на метро не удалось, а здесь должно быть ещё интереснее, ведь система не нашего образца. Решаю: обязательно надо.
Сначала останавливаемся в центре, идём в музей эсперанто при Австрийской Национальной Библиотеке. Интересно, но мало – я представлял себе музей минимум раз в пять больше. Послушали в наушниках голос Заменгофа.
Ni veturas plu, preskaŭ tuj aperas la aŭstria limo. Estas jam la tria lando, kie mi ne estis pli frue. Denove nenia kontrolo, denove ŝildoj en alia lingvo. Ni haltas por momento por pagi voj-imposton, kaj denove ek. La vojoj plu perfektas, ĉirkaŭe estas kampoj kun maizo kaj sunfloroj, multas ventaj elektrogeneratoroj. Ni venas al Vieno. La urbo ne similas la pli frue viditajn. Ankaŭ ĉi tie estas bonegaj tramoj kaj multaj biciklo-vojetoj (biciklon oni povas pruntepreni), kaj – multpromesaj pavilonetoj kun litero U. En Budapeŝto ni ne sukcesis uzi metroon, kaj ĉi tie devas esti eĉ pli interese, ja la sistemo estas ne de sovetia tipo. Ni decidas: nepre.
Komence ni haltas en la urbocentro, vizitas la Esperanto-muzeon ĉe la Aŭstria Nacia Biblioteko. Estas interese, sed tro malmulte – mi imagis la muzeon almenaŭ kvinoble pli granda. Ni aŭskultis la voĉon de Zamenhof.


Туристов катают в каретах, под хвостами у лошадей закреплены хитрые матерчатые приспособления – чтобы отходы не засоряли улицу...
Наши шофёры не меньше получаса совещаются, как ехать к хостелу. Не помогло, в этот раз они превзошли сами себя – рыскали несколько часов, сперва заехав вообще не в тот район. Опять скажу: все анекдоты про эстонцев – чистая правда...
Хостел на самом краю города, в тихом месте у леса. С комфортом, правда, напряг, комнаты многоместные, мне приходится селиться в чисто мужской компании. Трое из нашей группы – весьма пожилые, так что молча обосновываюсь на верхнем ярусе.
Еще не очень поздно. Предлагаю Ире всё же покататься на метро.
Oni veturigas turistojn en kaleŝoj; sub ĉevalvostoj estas fiksitaj specialaj ŝtofaj instalaĵoj – ke sterko ne malpurigu stratojn...
Niaj ŝoforoj dum duonhoro interparolas, kiel veturi al la hotelo. Sed malgraŭ tio, ili superis sin mem – erarvagadis dum kelkaj horoj, komence veninte en tute alian distrikton. Mi ripetu: ĉiuj anekdotoj pri estonoj estas pura vero...
La hotelo situas urborande, en kvieta loko ĉe arbaro. La komforto, eblas diri, mankas: la ĉambroj estas multlokaj, mi devas loĝi en pure vira kompanio. Tri viroj en nia grupo estas tre aĝaj, do mi senvorte okupas la supran liton.
Ankoraŭ ne estas malfrue. Do mi proponas al Ira ja veturi per metroo.

Напрягаю все свои знания немецкого языка. Он весьма далёк от совершенства, но важен результат: я могу сказать всё что нужно, и меня понимают. До станции Hüttelsdorf (наш хостел называется так же – не понимаю, как можно было спутать район) дошли быстро. Станция – конечная, совмещённая с ж-д. Там я в первый момент растерялся: кассы нет, только автомат. Помог продавец в ларьке с кебабами, объяснил и разменял деньги. Билет на час – 1,80 евро. С третьей попытки с автоматом совладать удалось. На входе – валидаторы и надпись «вход только с действительным билетом». Контроль не встретился.
Линия U4 – в основном наземная, вроде нашей Филёвской, идёт вдоль канала. Станции расположены часто, достаточно удобные, без излишеств – светлая плитка, лишь кое-где «художественная» отделка. Рекламные плакаты. Табло показывает время прибытия следующего поезда и конечную станцию. Интервалы около 5 минут (в 22 часа буднего дня). Поезда – из 6 вагонов, все вагоны с кабиной машиниста и короче наших, в вагоне по 3 пары дверей, сиденья расположены как в наших электричках, 2+2, между дверями по два «купе». Двери открываются вручную, закрываются автоматически. Таблички предупреждают, что велосипеды можно перевозить только не в часы пик (указаны точные часы), а собаки должны быть в наморднике и на поводке. Объявляют, помимо названий станций, пересадки на трамвай и автобус, и направление выхода налево/направо. На табло в вагоне высвечивается название следующей станции и направление выхода. Схемы висят в вагонах (много), а на станциях – подробные карты со всеми видами транспорта. Платформы чаще боковые, но есть и островные. Контактный рельс похож на наш, но находится со стороны, противоположной платформе. Пересадка на линию U6 – кроссплатформенная. Мы доехали до станции Pilgramgasse и вернулись.
Mi streĉas tutan mian provizon de la germana lingvo. Ĝi vere malperfektas, sed gravas la rezulto: mi povas diri ĉion necesan, kaj oni komprenas. Ni rapide ĝisiris la stacion Hüttelsdorf (nia hotelo nomiĝas same – do mi ne komprenas, kiel eblis erari pri distrikto). Estas fina stacio, komuna por metroo kaj fervojo. Komence mi perpleksiĝis: kaso ne estas, nur aŭtomato. Helpis vendisto de kebaboj – klarigis kaj ŝanĝis monon. Bileto por horo kostas 1,80 EUR. Mi sukcesis venki la aŭtomaton (post tria provo). Ĉe la eniro estas stampiloj kaj averto: “Eniro nur kun valida bileto”. Kontrolo ne estis.
La linio U4 plejparte estas surtera, iom simila al Filovskaja linio en Moskvo, iras laŭlonge de kanalo. Stacioj estas oftaj, sufiĉe oportunaj, sen superfluaĵoj: blankaj kaheloj, reklamo, nur ie-tie “artaj” elementoj. Lumtabulo montras finstacion kaj tempon por sekva trajno. Intervaloj estas ĉ. 5 minutoj (je la 22-a horo de labortago). Trajnoj konsistas el 6 vagonoj, la vagonoj malpli longas ol en Moskvo, kun po tri paroj de pordoj, la sidlokoj lokiĝas perpendikulare al la vojo (en Rusio tiel estas nur en fervojoj, sed en metroo tia skemo ne uzeblas pro grandega pasaĝernombro), po 2+2, inter pordoj estas po du “kupeoj”. La pordoj malfermiĝas mane, fermiĝas aŭtomate. Tabuletoj avertas, ke biciklojn oni povas veturigi nur en fiksitaj horoj, kaj hundoj devas havi buŝumon kaj gvidrimenon. Voĉe oni anoncas sekvan stacion, eblajn transirojn al tramoj kaj busoj, kaj direkton de eliro – dekstren aŭ maldekstren. Lumtabuloj en vagono montras sekvan stacion kaj direkton de eliro. Skemoj (multaj) pendas en vagonoj, en la stacioj estas detalaj mapoj kun ĉiuj trafikspecoj. Kajoj plej ofte estas ambaŭflanke de la trakoj, sed ie-tie ankaŭ inter la trakoj. Kontakt-relo similas tiun en Moskvo, sed situas aliflanke, ne sub la kajo. Transiro al la linio U6 estas oportuna transplatforma. Ni veturis ĝis la stacio Pilgramgasse kaj revenis.

Ночлег в комнате вшестером, из них трое пожилых – удовольствие так себе. Кто-то храпит, кто-то шуршит пакетами, кто-то топает, кто-то просыпается очень рано... Душ и туалет на этаже. Из маленьких радостей – кухня с самоваром, микроволновкой и холодильником, причём есть бесплатные чай, кофе и сахар. Ещё – бесплатный Интернет, жаль, что я узнал об этом лишь утром...
Noktumi sesope en ĉambro, kiam tri el la ses estas maljunuloj – estas dubinda plezuro. Iu ronkas, iu susuras per plastaj sakoj, iu brue paŝas, iu vekiĝas tre frue... Duŝejo kaj necesejo estas en la etaĝo. El malgrandaj ĝojoj estas kuirejo kun samovaro, mikroonda forno kaj fridujo, kaj kun senpaga teo-kafo-sukero. Pli – estas senpaga interreto, sed bedaŭrinde mi eksciis tion nur matene...

Продолжение – Daŭrigo

vmel: (Default)
Начало – Komenco

21 июля. Будапешт меня, как любителя транспорта, восхитил трамваями: двусторонние, сцепленные по 3 вагона или сочленённые низкопольные из 5-6 секций. Интервалы не больше 2-3 минут. Есть и троллейбусы – Икарусы-гармошки, несколько таких было и в Москве. Метро, увы, увидеть не довелось, видел лишь входы на станции первой очереди, с ярко-жёлтыми решётками.
Приезжаем на площадь Героев, нас встречает руководитель местного эсперанто-клуба Имре Сабо. Рассказывает об истории Венгрии, показывает статуи королей и героев, соседний парк с замком-музеем. Затем едем к зданию парламента – увы, попасть внутрь свободно могут лишь граждане стран ЕС, а для нас только по билетам, да и те на сегодня кончились. Подходит Балаж Ваха (Имре созвонился с ним в начале экскурсии), известный эсперанто-поэт и мой давний заочный друг. Дальше нас водит он – у Имре важные дела.
21-a de julio. Budapeŝto min (kiel tram-ŝatanton) ravis per la tramoj: duflankaj, kunigitaj po 3 vagonoj aŭ modernaj malalt-plankaj el 5-6 sekcioj. Intervaloj ne superas 2-3 minutojn. Ekzistas ankaŭ trolebusoj – dusekciaj “Ikarus”, kelkaj tiaspecaj iam estis ankaŭ en Moskvo. Metroon, ve, mi ne sukcesis vidi – nur enirejojn al plej malnovaj stacioj, kun flavaj kradoj.
Ni venas al placo de Herooj, nin renkontas la gvidanto de loka E-klubo Imre Szabo. Li rakontas pri historio de Hungario, montras statuojn de reĝoj kaj herooj, apudan parkon kun kastelo kaj muzeo. Poste ni veturas al la parlamentejo – ve, eniri libere rajtas nur EU-civitanoj, la ceteraj devas havi biletojn, kaj biletoj por hodiaŭ finiĝis. Venas Blazio Vaha, konata E-verkisto kaj mia ret-amiko (Imre telefonis al li komence de la ekskurso). Plu nin gvidas li – ĉar Imre havas gravajn aferojn.

Смотрим Рыбацкий бастион, королевский дворец, панораму Дуная. Живописно, но вода в Дунае всё-таки очень грязная... В кафе рядом со смотровой площадкой скрипач играет чардаш. Всё для туристов (изрядная часть «исторических» зданий выстроена всего 100 лет назад, к юбилею венгерского государства, но притворяется древними). Голова идёт кругом от обилия впечатлений и множества однотипных конных памятников.
Ni rigardas la Fiŝkaptistan bastionon, reĝan palacon, panoramon de Danubo. Ĉio belas, sed akvo en Danubo ja estas tre malpura... En kafejo apud la rigard-placeto violonisto ludas ĉardaŝon. Ĉio estas por turistoj (granda parto de “historiaj” konstruaĵoj aperis nur antaŭ 100 jaroj, por la jubileo de hungara ŝtato – sed ŝajnigas sin antikvaj). Kapo turniĝas pro abundo de impresoj kaj pro multaj samtipaj rajdantaj monumentoj.

Обедали в турецкой столовой при торговом центре. Вот тут уже надо благодарить Балажа, по-венгерски я бы объясниться не смог (хотя во время экскурсии сумел разобрать на составляющие и понять название Szentháromság utca), да и форинтов у нас не было. Вкусно, очень сытно, и всего 7 евро на двоих.
Ni tagmanĝis en turk(stil)a manĝejo ĉe merkat-centro. Jen ĉi tie endas danki al Blazio, interkompreniĝi hungare mi ne povus (kvankam dum la ekskurso mi sukcesis dispecigi kaj kompreni la titolon Szentháromság utca), kaj forintojn ni ne havis. Estas bonguste, tre satige, kaj kostas nur 7 eŭrojn por duopo.

Вечереет, едем на ночлег. Опять-таки находим далеко не сразу, ездим кругами. Хостел с довольно спартанскими условиями. Две 4-местные комнаты (кровати двухъярусные) на один туалет и душевую, а есть и 8-местные. С нами – Аня и Ваня, по соседству – бойкие дамы. В комнате нет света. Объясняю проблему по-немецки, приходит человек, меняет лампочку. (Я учил немецкий язык в школе и институте, не использовал почти 30 лет, но тут сразу всё вспомнил...) Минут через 10 пропадает свет в туалете и душевой. Опять ставлю задачу, но электрик ничего сделать не может и не понимает, в чём дело. (Сильно подозреваю, что первопричина – в том, что мы и соседи одновременно включили два советских кипятильника...) К тому же, вода в душевой регулируется совершенно непривычным для нас способом, дежурная долго объясняет.
Дам переселяют в другую комнату. Нам предлагают переселиться в 8-местную комнату, где 4 места уже заняты нашими мужчинами. Вежливо отказываемся, лучше уж душ в полумраке. В результате Аня и Ваня переходят в комнату, освобождённую дамами, так что у каждой пары комната своя, всё к лучшему.
Vesperiĝas, ni veturas noktumi. Denove ni ne tuj trovas la hotelon, veturadas laŭ rondoj. La kondiĉoj estas sufiĉe “spartaj”. Du 4-lokaj ĉambroj (kun etaĝ-litoj) por unu necesejo kaj duŝejo; ekzistas ankaŭ 8-lokaj ĉambroj. Kun ni lokiĝas geedzoj Anna kaj Ivan, najbare – niaj bravaj virinoj. En la ĉambro mankas lumo. Mi klarigas la problemon germanlingve, venas homo kaj ŝanĝas lampon. (Mi lernis la germanan en mez- kaj altlernejo, ne uzis dum preskaŭ 30 jaroj, sed tuj ĉion rememoris...) Post dek minutoj malaperas lumo en necesejo kaj duŝejo. Mi denove vortumas la problemon, sed ĉi-foje elektristo nenion komprenas kaj nenion povas fari. (Mi suspektas, ke la kaŭzo de la paneo estis, ke ni kaj la najbaroj samtempe ŝaltis du sovetiajn potencajn elektrajn boligilojn...) Krome, akvo en la duŝejo reguligeblas per metodo tute nekutima por ni, la deĵorantino longe klarigas.
La virinojn oni transloĝigas en alian ĉambron. Al ni oni proponas transloĝiĝi en 8-lokan ĉambron, kie 4 lokoj jam estas okupitaj de niaj viroj. Ni ĝentile rifuzas – preferindas duŝo en mallumo. Rezulte Anna kaj Ivan okupas la ĉambron, liberigitan de virinoj, do ĉiu paro havas propran ĉambron, fino bona, ĉio bona.

Продолжение – Daŭrigo

vmel: (Default)
Очередной, 94-й Универсальный Конгресс эсперанто, прошёл в этом году в Белостоке (Польша), поскольку Белосток – родной город инициатора эсперанто Л.Заменгофа, и в этом году исполняется 150 лет со дня его рождения. Группе желающих (набралось 26 человек) руководительница Московского Эсперанто-центра Светлана Сметанина (вот она – с флагом) предложила, помимо участия в самом конгрессе, ещё и проехать галопом по европам.
Se vi legas tion en Esperanto, do vi certe scias, ke UK-94 okazis en Bjalistoko. Moskva Esperanto-centro (gvidantino – Svetlana Smetanina, jen estas ŝi kun flago) organizis 26-personan grupon por ne nur partopreni la kongreson, sed ankaŭ veturi “galope traeŭrope”.

Выехали 19 июля в 15.43 поездом 27 Москва-Брест, приехали в Брест 20-го в 5.50. Дальше через границу поезд Брест-Тересполь: в расписании значится как скорый № 119, билеты с указанием фамилии и номера места. Реально – белорусские вагоны с польским электровозом (колея 1435 мм), деревянные лавки, впрочем, как в любом поезде, один вагон – «штабной», купейный, нам достались места именно в него. Путь в 7 км проехали за 20 минут, затем почти два часа ждали, пока пограничники проверят документы (на белорусской стороне проверка была до посадки в поезд). Наконец, выходим из вокзала, нас уже ждёт наш автобус от эстонской фирмы – приметный, ярко-жёлтый, с нарисованными жирафами.
Ni startis 19 jul je 15.43 per trajno Moskvo-Brest, venis al Brest (Belorusio) la 20-an je 5.50. Plu translimen iras la trajno, markita en la horaro kiel “rapida”, biletoj por ĝi estas kun indiko de familinomoj kaj lokoj. Reale estas trivita belorusa vagonaro kun pola lokomotivo: lignaj benkoj, sed unu vagono kun kupeoj (tiel necesas laŭregule en ĉiu trajno), niaj biletoj estas ĝuste por tiu. 7 kilometrojn ni traveturis dum 20 minutoj, kaj poste dum du horoj atendis limkontrolon (ĉe la belorusia flanko la kontrolo estis antaŭ entrajniĝo). Fine, ni eliras el stacidomo en Terespol (Pollando), nin jam atendas nia buso de estonia firmao – videbla de fore, sunflava kun pentritaj ĝirafoj.

Едем. Дороги отличные. Через несколько часов первая остановка на полтора часа – Люблин. Поменять валюту, поесть, что-то купить. Удивительно, я сразу вспомнил польский язык, всё понимаю, чувствую себя комфортно. Слова будто сами извлекаются из глубин памяти в нужный момент. Ире нужна вегетарианская пища, а я терпеть не могу грибов, и вообще хочется поесть вкусно – так что заказывать надо осмысленно, предварительно расспросив...
Ni veturas. La vojoj bonegas. Post kelkaj horoj estas unua halto por horo kaj duono – urbo Lublin. Necesas ŝanĝi monon, manĝi, ion aĉeti. Mirinde, mi tuj rememoris la polan lingvon, mi ĉion komprenas kaj sentas min komforte. Vortoj kvazaŭ mem aperas el memoro, kiam necese. Ira estas vegetaranino, mi principe ne manĝas fungojn, kaj ĝenerale ni volas manĝi bonguste – do indas mendi post pripenso kaj pridemando...

Едем дальше. На границе Польши и Словакии стоит некий КПП, но ничего не проверяют. Живописные пейзажи. Очень ухоженные поля, сено/солома упаковано в аккуратные цилиндрические тюки в полиэтилене. Много ветряных электростанций. Чем дальше на юг, тем больше гор. Проезжаем по 5-километровому тоннелю.
Словакия, придорожная закусочная. Раздел меню озаглавлен: “Niečo pod zub”. Не знаю, типовое это выражение или местное остроумие. Есть не сильно хотелось, цены показались высоковаты, и я принялся цыкать зубом...
Ni veturas plu. Ĉe limo de Pollando kaj Slovakio staras iu konstruaĵo, sed neniu nin kontrolas. Pitoreskaj pejzaĝoj: bone prizorgitaj kampoj, fojno/pajlo estas pakita en akurataj volvaĵoj en plasto – en Rusio tio ne imageblas. Multas vento-elektrostacioj. Ju pli sude, des pli multe da montoj. Ni veturas laŭ 5-kilometra tunelo.
Apudvoja manĝejo en Slovakio, sekcio de menuo nomiĝas “Niečo pod zub”, t.e. laŭvorte “Io sub denton”. Mi ne scias, ĉu estas kliŝa esprimo aŭ loka spritaĵo...

Едем долго, каждый день километров по 500, а то и больше. Из Тересполя выехали в 9, в нужный нам город Teplička nad Váhom, где заказан ночлег, въезжаем уже затемно, до гостиницы добрались лишь к 23 часам.
Все анекдоты основаны на каких-то реальных наблюдениях, но чтобы настолько... Ну да, речь о знаке «круговое движение» с дополнительной табличкой на эстонском языке: «не более трёх раз». (Гуглопереводчик утверждает, что по-эстонски это звучит: mitte rohkem kui kolm korda.) Наши эстонские шофёры поступили в точном соответствии. Искали гостиницу часа полтора-два, не раз проезжая по одному месту – и это зная адрес и при наличии GPS...
Ni veturas longe, ĉiutage po 500 km aŭ pli. El Terespol ni startis je la 9-a matene, kaj bezonatan por ni urbon Teplička nad Váhom kun mendita noktumo, ni enveturas jam en mallumo, la hotelon atingis nur je la 23-a.
Ĉiuj anekdotoj baziĝas sur realaj faktoj kaj observoj – sed mi ne supozis, ke tiagrade. Rusoj (eble, ne nur) ŝatas moki malrapidemon de estonoj, ekzistas malnova anekdoto pri vojsigno “moviĝo laŭronde” kun aldona estonlingva ŝildeto: “ne pli ol trifoje”. (Gugla tradukilo asertas, ke estone tio sonas: mitte rohkem kui kolm korda.) Jes, niaj estonaj ŝoforoj agis precize tiel. Ili serĉis la hotelon dum preskaŭ du horoj, plurfoje traveturinte saman lokon – kvankam ili sciis la adreson kaj havis GPS-navigilon...

Двухместные комнаты, очень уютно. Утром выходим к завтраку, есть организационные сложности. Словацкий язык ближе к русскому, чем польский, но польский я изучал, а словацкий – нет. Используя русский, польский и немецкий, благополучно объясняемся...
Estas dulokaj ĉambroj, tre komfortaj. Matene ni iras manĝi, estas kelkaj organizaj problemoj. La slovaka lingvo pli proksimas al la rusa – pli ol la pola, tamen la polan mi lernis, sed slovakan ne. Uzante rusan, polan kaj germanan lingvon, ni trovas interkomprenon...

Наутро (21 июля) мы оценили красоту местности – частные дома среди зелени и цветов, петухи поют, совсем рядом живописные горы. Народ передвигается на велосипедах (вообще, для велосипедистов в Европе повсюду прекрасные условия). А нам надо ехать дальше.
Matene (21 jul) ni aprezis belecon de la loko – jen privataj dometoj inter verdaĵoj kaj floroj, kokoj krias, apudas pitoreskaj montoj. Oni veturas plejparte per bicikloj (ĝenerale en Eŭropo estas bonegaj kondiĉoj por biciklistoj). Kaj ni veturas plu.

Горы, покрытые лесом, дорога змеится немыслимыми изгибами. Не думал, что в центре Европы есть такое. И хорошо, что у кого-то нашлись таблетки с чем-то мятным...
Небольшой город Šahý – таблички с названиями улиц параллельно на словацком и венгерском. Граница обозначена, но документы опять же никто не проверяет, только заплатили дорожный сбор.
Венгрия. Горы кончаются. Рядом железная дорога, по ней медленно едет нечто, похожее на трамвай с прицепом на дизельном ходу. Всё вокруг так же аккуратно и живописно. Ещё 100-200 км до Будапешта.
Montoj, kovritaj per arbaro, la vojo kapturnige serpentumas. Mi ne supozis, ke centre de Eŭropo troveblas io tia. Bone, ke iu havis multe da mentaj tablojdoj kontraŭ naŭzo...
Urbeto Šahý – stratŝildoj estas paralele en la slovaka kaj hungara. La limo estas indikita, sed denove nekontrolata, ni nur pagis voj-imposton.
Hungario. La montoj finiĝas. Apudas fervojo, laŭ ĝi nerapide moviĝas io simila al duvagona tramo kun dizelo. Ĉio aspektas same akurate kaj bele. Restas 100-200 km ĝis Budapeŝto.

Продолжение – Daŭrigo

vmel: (Default)

Ну вот, кто мог - посмотрел, кто не мог - надеюсь, сможет посмотреть запись игры в интернете.
Записи выкладывает Александр Успанов [livejournal.com profile] alex_utah - можно ловить ссылку в его журнале; как только я сам узнаю - выложу здесь дополнением.
Вот отчёт об игре:
http://si.alex-utah.org/reviews/2009/i15/090815.html

А вот - протокол с моими комментариями:
протокол )
Pardonu min esperantistoj – la ludo okazis en la rusa, do ankaŭ detale trakti ĝin indas ruse. Mi nur resumu, ke mi venkis, sed tre malfacile...

Дополнение: запись выложена.
Ĝisdatigo: la registraĵo estas elmetita.
Скачать -- Elŝuti
vmel: (Default)
Уважаемые друзья и коллеги!
В субботу 15 августа вы можете посмотреть по ТВ «Свою Игру» с моим участием. В Москве и вокруг – канал НТВ, начало в 15.05. В других регионах – уточняйте по программе.

Estimataj geamikoj kaj kolegoj!
Sabate la 15-an de aŭgusto vi povos televide spekti “Propran Ludon” (ruse – “Svoja Igra”, analogo de anglalingva “Jeopardy!”) kun mia partopreno. En Moskvo kaj proksime – kanalo NTV, komenco je 15.05. En aliaj regionoj – precizigu laŭ programhoraro.

См. также / Vidu ankaŭ:
http://alex-utah.livejournal.com/41698.html
vmel: (Default)
Прекрасная кинодилогия – «Москва–Кассиопея» и «Отроки во Вселенной» теперь доступна для зрителей всего мира с субтитрами на эсперанто (переводили я и Кирилл Шведов). Она выложена на сайт http://filmoj.net/ . Адрес самый простой (это просто множественное число – «фильмы»). Если вы свободно владеете русским языком, то ничего больше пояснять не надо – приглашаю лишь заглянуть на сайт поклонников дилогии http://otroki.druid.ru/index.htm , а также в ЖЖ-сообщество [livejournal.com profile] msk_kassiopeya.

Bonega film-dilogio “Moskvo–Kasiopeo” kaj “Adoleskuloj en la Universo” nun spekteblas kun subtekstoj en Esperanto. Ĝi aperis en la retejo http://filmoj.net/ enhavanta plurajn diversajn filmojn en E-o. Se vi ĝis nun ne spektis la filmojn – nepre spektu. Jen la priskriboj:
Moskvo–Kasiopeo
El profundo de la Universo la Teron atingas radia alarmsignalo de raciaj estaĵoj el la sistemo de stelo Ŝedar’ (Alfa de konstelacio Kasiopeo). La projekto, kiun proponis juna inventisto Viktor Sereda, devas ebligi atingi la planedon per tera kosmoŝipo – sed la flugo daŭros dum jardekoj. Tial la teamo de la kosmoŝipo "SAGO" (Stelŝipo Anihilacia Gravita Oscilatora) estas formata el 14-jaraj lernejanoj.
Ĉio estas zorge pripensita, sed Fjodor Lobanov, fantaziulo kaj petolulo, kaŝiĝinta en la stelŝipo, preter sia volo faras tiel, ke la ŝipo, superinte la lum-rapidecon, atingas sian celon 27 jarojn pli frue ol planite.
Adoleskuloj en la Universo
La kosmoŝipo "SAGO" (Stelŝipo Anihilacia Gravita Oscilatora) kun junaj kosmonaŭtoj proksimiĝas al la planedo de la stelo Ŝedar’ (Alfa de konstelacio Kasiopeo), de kiu venis la alarmsignaloj. Evidentiĝas, ke la planedon konkeris hom-aspektaj robotoj, kies celo estas “feliĉigi” la planedanojn, seniginte ilin de ĉiuj sentoj.
Sur orbito ĉirkaŭ la planedo troviĝas kosma radio-observejo kun la fuĝintaj planedanoj. La estro rakontas al la teranoj pri ĉio okazinta kaj helpas, sendante kun ili sian filon. Post multaj riskaj aventuroj la inventemaj geknaboj sukcesas eksplodigi la centran energi-stacion kaj likvidi la robotojn. Do la planedanoj post multaj jaroj de ekzilo povas reveni al sia hejma planedo.
Rekta ligo:
http://filmoj.net/moskvo-kasiopeo
Tradukon de la kanto vi povas aparte trovi ĉe:
http://www.esperanto-mv.pp.ru/Melnikov/Kasiopeo.html
vmel: (Default)
Телевизионной «Своей Игре» исполнилось 15 лет. По этому поводу организовали новый цикл игр – «кубок 15-летия», в который позвали всех, кто достаточно заметно проявил себя в игре за эти 15 лет. Приятно, что и меня вспомнили – я последний раз играл в 2002 году, позже не было физической возможности приходить на съёмки в рабочее время. К тому же, мне намного комфортнее играть по старым правилам (их ещё называют «московскими» и «спортивными») – когда можно нажимать кнопку, не дожидаясь конца вопроса, как только сообразил, о чём речь. Кое-кто злоупотреблял этой возможностью, нажимая еще до начала вопроса – в результате головную боль вылечили с помощью гильотины: теперь можно нажимать лишь после включения сигнальной лампочки, иначе – «фальстарт». На отслеживание лампочки уходит основная часть усилий, на собственно вопросы уже мало что остаётся. По старым правилам могли играть и пожилые, и незрячие – сейчас они полностью лишены такой возможности. Явное преимущество получили молодые игроки с быстрой реакцией независимо от интеллектуальных качеств. И в каждой игре можно наблюдать, как два или три игрока, пытаясь поймать момент разблокировки, яростно лупят по кнопкам несколько раз в секунду...
Но так или иначе, выбора нет. И «Своя Игра» – единственная телепередача, где действительно нужны немалая эрудиция и интеллект, в отличие от всех прочих, где на вопрос уровня «Куда впадает Волга?» предлагается выбирать ответ из готовых вариантов...

Система розыгрыша «кубка 15-летия» – чисто олимпийская. На первом этапе – 81 участник, 27 игр, победители выходят в следующий этап – 1/9 финала, далее третьфиналы и финал. Сейчас в мае отсняли 21 игру из 27 предварительных, остальное будет в сентябре. Показывать будут с августа до конца года.
Если я не ошибся, игра с моим участием выйдет в эфир в воскресенье 16 августа. Это вторая игра в новом цикле. Если вы регулярно смотрите «Свою Игру» (а она того стоит!), смену циклов заметить легко. Уберут призовой автомобиль и подиум с гнёздами для ключей, ведущий скажет соответствующие слова... Первая игра нового цикла – с участием всем известного Анатолия Вассермана, вторая – со мной.
Говорить о результатах игр до выхода в эфир запрещено, так что смотрите – всё увидите сами. В Москве и поблизости – канал НТВ, начало в 15.05. В других регионах – уточняйте по программе.

Televida “Propra Ludo” (ruslingva analogo de anglalingva “Jeopardy!”) festas sian 15-jariĝon. Okaze de tio por nova ciklo de ludoj estis vokitaj ĉiuj, kiuj dum tiuj 15 jaroj rimarkinde montris sin. Ankaŭ mi. Estas agrable, ke oni min rememoris, kvankam mi ne ludis ekde 2002: ne havis eblecon venadi en la studion dum labora tempo. Krome, tre neoportunas por mi la nunaj lud-reguloj, kiam oni devas atenti specialan signal-lampon, plejparto de cerbaj fortoj disipiĝas por kapto de ĝusta momento, kaj por pripenso de demandoj mem restas malmulto...
Sed ve, elekto ne estas. Ja “Propra Ludo” estas nun la sola vere intelekta ludo, postulanta elstarajn cerbajn kapablojn. Aliaj TV-ludoj kutime proponas por demando je nivelo “kiom estas duoble du?” elekti respondon el pretaj variantoj...

La turniro havas la “olimpikan” formulon: komence 81 ludantoj en 27 selektaj ludoj, poste por 27 venkintoj – 9 ludoj de la sekva etapo, poste trionfinaloj kaj finalo. Ĉi-maje estas filmitaj 21 el 27 selektaj ludoj, la ceterajn oni filmos septembre. Televide oni montros ĉion ekde aŭgusto ĝis la jarfino.
Se mi ne miskalkulis, mian ludon oni montros dimanĉe la 16-an de aŭgusto. Tio estas la dua ludo de la nova ciklo. En la unua partoprenos fama Anatolij Vasserman, do se vi vidos lin, sciu ke mi estos la sekva.
Ion diri pri lud-rezultoj antaŭ ilia apero en TV-etero oni ne rajtas. Do spektu kaj vi vidos ĉion mem. En Moskvo per la kanalo NTV je 15.05, en aliaj regionoj – legu la programojn.
vmel: (Default)
О, да вы - Уникум.
imageНевероятно! Я затрудняюсь определить, кто же вы есть на самом деле. Так много талантов и разносторонних знаний у одного человека! Я всегда думал, что времена гениев-универсалов, типа Леонардо да Винчи прошли, но вы самим фактом своего существования опровергаете это утверждение. Впрочем, есть еще один вариант… Позвольте полюбопытствовать, вы, случайно, не Google?
Пройти тест

Duonŝerca ruslingva demandaro “Kia sciencisto vi estas?” Se vi regas la rusan – provu...
Evidentiĝis, ke mi estas unike rara universalulo. La ilustraĵo elokventas...
vmel: (Default)
Вы - Миша Копаныгин
Вы - астронавигатор космического корабля "ЗАРЯ".Вы обладаете феноменальной памятью, безупречны в обращении с техникой, но когда дело касается людей - Вы кажетесь окружающим глухим и бесчувственным. Несмотря на ровный, выдержанный характер, шутки по поводу Ваших частных переживаний могут вывести Вас из себя. Вы влюблены в геолога Катю Панферову, но вслух все отрицаете. Советуем Вам хоть иногда сбрасывать маску, под которой Вы скрываете свою ранимую натуру. image
Пройти тест

Собственно, я и не сомневался. Впервые посмотрев фильм 35 лет назад, я сразу увидел себя в Копаныгине. Совпало буквально всё: от феноменальной памяти и способностей к технике до замкнутости и неумения общаться, особенно с женским полом.
Никакой другой персонаж книг и фильмов не похож на меня настолько, как Миша Копаныгин.

Я представлял себя его дублёром, оставшимся на Земле...
vmel: (Default)
Ну вот, я стал импотентом перестал играть в ЧГК – и сразу обнаружилось, что в мире есть множество других интересных вещей!
О том, что в 2005 году был издан мой перевод «Евгения Онегина» на эсперанто, хорошо известно. В журналах появилось по меньшей мере три хвалебные рецензии. А не так давно меня разыскал профессор Сасаки Терухиро, специалист по русской литературе. (В принципе, разыскать меня несложно: достаточно написать любому знакомому и даже незнакомому эсперантисту в Россию, дальше ещё максимум одно звено...)
И вот японский коллега, помимо просьбы посмотреть и покритиковать-поисправлять его стихотворные переводы (такие просьбы я регулярно получаю уже много лет, дело привычное), ещё и порадовал меня текстом своего доклада об эсперанто-переводе «Евгения Онегина»:
http://members.jcom.home.ne.jp/verda/Etrad%20de%20Onegin.pdf
Конечно, приятно, когда совершенно незнакомый человек называет меня «Выдающимся Русским Эсперантистом» (именно так, каждое слово с большой буквы) и хвалит мой перевод, сравнивая его с другими. Но меня привлекло не только это.
Верно говорят: литературовед обязательно найдёт у автора такие идеи, о которых сам автор и не подозревал. И вот что выяснилось )

Do jen, mi iĝis impotentulo ĉesis partopreni intelektajn ludojn – kaj tuj evidentiĝis, ke en la mondo ekzistas multaj aliaj interesaj aferoj.
Pri mia traduko de fama rusa versromano “Eŭgeno Onegin”, eldonita en 2005, ĉiuj delonge scias. En revuoj aperis minimume tri recenzoj, ĉiuj aprobaj, eĉ flataj:
Melnikov (...) riveliĝas unua-ranga stilisto meritanta lokon inter niaj grandaj tradukistoj, surpodie kun de Diego, Haupenthal aŭ Pokrovskij. La traduko de Melnikov (...) ŝajnis al mi ne nur senriproĉe metiisma, sed rekte virtuoza. (J.Sarasua en “La Ondo de Esperanto” 2007:2)
Valentin Melnikov faris grandan laboron, kaj lia traduko estas certe pli moderna, poezie glata kaj, averaĝe, pli adekvata ol ĉiuj antaŭaj. (N.Gudskov en “La Gazeto”, 15 mar 2007)
Ankaŭ D.Broadribb en “Monato” 2007:3 laŭdis mian laboron.
Kaj ĵus min trovis profesoro Sasaki Teruhiro, fakulo pri rusa literaturo. (Ĝenerale, trovi min tute simplas: sufiĉas skribi al ajna e-isto en Rusio, plu sekvos maksimume unu ĉenero).
La japana kolego, krom la peto rigardi kaj kritiki-poluri liajn verstradukojn (tiajn petojn mi regule ricevadas dum multaj jaroj, estas kutima afero) ankaŭ ĝojigis min per la teksto de sia prelego pri Esperanta traduko de “Eŭgeno Onegin”:
http://members.jcom.home.ne.jp/verda/Etrad%20de%20Onegin.pdf
Certe, estas agrable, kiam nekonato nomas min Elstara Rusa Esperantisto (ĝuste tiel, ĉiu vorto majuskle) kaj laŭdas mian tradukon, komparante ĝin kun aliaj. Sed min allogis ne nur tio.
Oni prave diras: literaturologo nepre trovos en la verko tiajn ideojn, pri kiuj la aŭtoro eĉ ne suspektis. Do jen kio evidentiĝis )
vmel: (Default)
Чтобы закончить (надеюсь) обсуждение темы. Ещё несколько штрихов.
последняя запись о ЧГК в моём ЖЖ )
Ещё записи по теме:
http://don-ald.livejournal.com/237378.html
http://kras055.livejournal.com/8959.html
http://stran-nik.livejournal.com/383607.html
http://community.livejournal.com/klub_nesprosta/4210.html

Больше в моём ЖЖ ничего о ЧГК не будет.

La abomena tretado de nia intelektluda teamo “Nesprosta” daŭras (ĉi-supre mi esprimas miajn pensojn pri la kaŭzoj), sed tio jam ne gravas por ni. Ni forlasis tiun naŭzan medion. Oficialaj intelektaj ludoj iĝis “granda sporto” kun ĉiuj ties negativaĵoj. Oni scias, ke korp-kulturo tre utilas por sano, sed “sporto de rekordoj” kripligas la sportistojn, ankaŭ morale.

Mi neniam plu skribos en mia Reta Taglibro pri oficialaj intelektaj ludoj.

August 2012

S M T W T F S
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 

Syndicate

RSS Atom

Most Popular Tags

Style Credit

Expand Cut Tags

No cut tags
Page generated Jul. 27th, 2017 12:26 am
Powered by Dreamwidth Studios